آداب و رسوم نوروزی در هزارستان و آغاز فصل بهار

مدبریت ۲:۴۰ ب.ظ ۴


آداب و رسوم نوروزی در هزارستان و آغاز فصل بهار

    (عید نوروز، یادگار کهن افغانستان و هزارستان زمین و و اهورا مزدا بر همه دوستانم که مدت است با آنان دلخوشم خجسته باد). 

نوروز واژه‌ای است مرکب از دو جزء که روی هم به معنای روز نوین است و بر نخستین روز از نخستین ماه سال خورشیدی آنگاه که آفتاب به برج حمل انتقال می‌‌‌یابد گذارده می‌شود. اصل پهلوی این واژه نوک روچ یا نوک روز بوده است.

بیرونی  بزرگ در تعریف نوروز نقل می‌کند “نخستین روز است از فروردین ماه و از این جهت روز نو نام کردند، زیرا که پیشانی سال نو است و آنچه از پس اوست از این پنج روز همه جشن‌هاست…”

 در حقیقت نوروز آخرین گاهنبار سالگرد آفرینش انسان است، که پنج روز آخر سال یعنی پنج روز کبیسه را در بر می‌گیرد. بهترین و زیبا‌ترین مورد، مورد آفرینش است و سالگرد این پنج روز پایانی سال که دوازده ماه سی روزه را در پشت دارد، مدخلی بر نوروز است.

به نظر می‌آید شش جشن گاهنبارها که بر پایی آنها در این زرتشتی تکلیف دینی الزام آور بوده است همراه با هفتمین جشن از نوروز نام داشتن و خبر سال تازه را به همراه داشت زرتشت به دین خود اختصاص داده بود زیرا نوروز مجموعه‌ای جشن‌های هفتگانه را که به آموزه‌های بنیادی او درباره هفت امشاسپند بزرگ و آفرینش هفتگانه پیوند داشت را شامل می‌شود. اما نوروز همواره با طبیعت همراه بوده است، چنانچه بزرگان ادبی ما همواره از آن یاد کرده اند:

منوچهری:

آمدت نوروز و آمد جشن نوروزی فراز

کامگارا کارگیتی تازه از سرگیر باز

مولوی

ای نوبهار عاشقان داری خبر از یارما

از تو آبستن چمن وی از تو خندان باغ ما

حافظ:

خوشتر زعیش و صحبت و باغ و بهار چیست ؟

ساقی کجاست گو سبب انتظار چیست؟

بیدل:

آتش رنگی که دارد این چمن بی دودنیست

آب می گردد به چشم شبنم از بوی بهار

سعدی:

آدمی نیست که عاشق نشود فصل بهار

هرگیاهی که به نوروز نجنبد حطب است 

 جشن نوروز به عنوان سنت پسندیده و پارینه ملی در تاریخ و فرهنگ  هزاره های افغانستان، جایگاه پر ارجی دارد. محال است که با ابراز عصبیت کسانیکه از مبدأ تاریخی و ارزشمندی فرهنگی آن آگاهی ندارند، نوروز از مردم  هزارستان فاصله بگیرد و یا ازحافظه زمان محو شود. واقعیتهای زندگی انسانی و اجتماعی مردمان این سرزمین توأم بااستقبال همیشگی شان از فصل بهار به مثابه موسم کشت و کار و غرص نهال ” نوروز “ را همواره گرامی خواهند داشت.

 در میان هزاره­های افغانستان که در مرکز افغانستان زندگی می­کنند، نوروز چون زندگی، شادی و کارآفرینی را برای کوهستان­های سرد هزارستان به ارمغان می­آورد، جشن بزرگی به شمار می­رود. مردم همانند دیگر مناطق کشور از اواخر زمستان، با خانه تکانی و فراهم آوردن خوراک و پوشاک نوروزی، خود را برای استقبال از نوروز آماده می­کنند. در روز عید همه لباس­های تازه می­پوشند و به دید و بازدید و زیارت آرام­گاه­های بستگان و بزرگان  می­روند. میهمانان با شیرینی­های سنتی پذیرایی می­شوند و هر خانه، گندم سبز می­کند.

هزاره­ها پیدایش نوروز را به موجود فراطبیعی به نام «آجیزک»  یا آجیگگ نسبت می­دهند. آجیزک، یا آجیگگ پیرزنی زشت­چهره است و به باور آنان، اگر در مدت چهل روز پس از نوروز _ همان دوره میله ارغوان _ باران بیاید، سالی پرباران پیش رو خواهد بود. آنان می­گویند باران نشانه آن است که آجیزک، موی خود را شست­وشو می­دهد.

( هزاره­ها شب پیش از روز عید نیز حلوای سمنک می­پزند و میان همسایگان تقسیم می­کنند. هم­چنین پس از برافروختن پلته (فتیله؛ تارهای پنبه) که به روغن آغشته است، بر گرد آن به نیایش می­پردازند. قرآن­خوانی و نذر کردن برای شادی روح درگذشتگان از دیگر آیین هزاره­هاست. مردم بامیان‌ در میدان مقابل سرخ­بت و خنگ­بت (بت­های معروف بودا که دو سال پیش به دست گروهک فاشیستی طالبان ویران شدند) گرد می­آیند. سپس شهر باستانی غلغله یا بند امیر می­روند. در سایر مناطق هزارستان نیز به گرمی،گرامی داشته می شود).
با سپاس از بچه چنداول که بخش آخر را از او وام گرفتم

 

آداب و رسوم نوروزی در  هزارستان

و اما شاید بشود برخی از آداب و رسوم هزاره ها در روزهای قبل و پس از نوروز را چنین بر شمرد:

 خرید لباس نوروزی:

از یکی دو ماه به نوروز مانده هزاره ها به بازار می روند و لباس و یا پارچه های لباس عید نوروزی شان را می خرند. پارچه هایی که معمولاً خریداری می شود برای زنان دارای رنگ روشن و سرخ یا سپید و رنگ های گوناگون اند. لباس مردان باید ساده باشد. هزاره ها در باره دوختن لباس های نوروزی و شاید هر لباسی معتقد اند پارچه لباس را خوب است روزهای سعد و جمعه ها قیچی کنند. روز پنج شنبه ساعت سنگین است و لباس مدتی روی دست می ماند تا

1,281بازدید

۴ دیدگاه »

  1. .:: نوروز شاپ ::. حوت ۲۹, ۱۳۸۸ در ۱۱:۴۱ ق.ظ -

    شنبه ۲۹ اسفند۱۳۸۸ ساعت: ۱۱:۴۱

    با سلام و درود

    وب قشنگ و پر محتوایی داری بهت تبریک میگم دوست عزیز کارت حرف نداره

    امدم دعوتت کنم بیای به فروشگاه نوروز شاپ

    http://norouzshop.com

    همه محصولات به مناسبت فرا رسیدن عید باستانی نوروز با ۴۰% الی ۶۰% تخفیف ویژه عرضه میشود

    بهترین فرصت برای خرید را از دست ندهید

    همه سفارشات حتی در ایام نوروز هم آماده و ارسال میگردند

    کلیه محصولات در پگ و کاور ضد خش و بسته بندی ضد ضربه عرضه میگردد

    کلیه محصولات با گارانتی ۴۸ ساعته عرضه میشود شما بعد از دریافت سفارش خود تا ۴۸ ساعت میتوانید برای مرجوع کردن سفارش و دریافت هزینه خود اقدام نمایید

    این بهترین فرصت خرید از یکی از بزرگ ترین فروشگاه های وب در ایران است[رضایت]

    با خرید بیش از ده هزار تومان شما در قرعه کشی بزرگ نوروز شاپ شرکت داده خواهید شود

    جوایز نفرات اول به ترتیب هفتصد هزار تومان – پانصد هزار تومان – سیصد هزار تومان و به هشتاد و نه نفر از خریداران خوش شانس خود هدیه کوپن خرید رایگان به اندازه مبلغ سفارش قبلی داده خواهد شود.

    پس این فرصت بی نظیر را از دست ندهید

    برای دریافت لیست جدید ترین محصولات ما + آدرس جدید سایت (در صورت پیش امد هرگونه مشکل احتمالی) + هدایا مختلف تبلیغاتی در یکی از گروه های زیر عضو شوید

    آدرس گروه یاهو ما:

    http://groups.yahoo.com/group/takbuy/join

    آدرس گروه گوگل ما:

    http://groups.google.com/group/takbuy?hl=fa

    با عضویت رایگان در یکی از گروههای بالا از ده ها هدیه ارزنده + تخفیف در سفارشات بعدی + دریافت رایگان کوپن خرید و ….. برخوردار شوید.

    امیدوارم شما هم به جمع مشتری های دائم ما بپیوندید

    خدمات و محصولات فروشگاه ما رو با دیگر فروشگاهها مقایسه کنید

    مطمئن باشید از انتخاب خود پشیمان نخواهید شود

    پایدار پیروز و موفق باشید

    http://norouzshop.com

  2. Farzad حوت ۲۹, ۱۳۸۸ در ۱۲:۱۹ ب.ظ -

    شنبه ۲۹ اسفند۱۳۸۸ ساعت: ۱۲:۱۹

    سرویس قدرتمند وی پی ان ( فیلترشکن ) با آی پی آمریکا قیمت ارزان بدون افت سرعت همراه با تست اول تست کنید بعد خرید کنید

  3. ناروی حوت ۲۹, ۱۳۸۸ در ۳:۰۱ ب.ظ -

    شنبه ۲۹ اسفند۱۳۸۸ ساعت: ۱۵:۱

    مومن زاده عزیز سلام . مبارکبادت این سال وهمه سال به جنابعالی و دوستان وقومان در سراسر گیتی ! زنده باشی گزارش تان عالی است !

  4. asad حوت ۲۹, ۱۳۸۸ در ۴:۲۱ ب.ظ -

    شنبه ۲۹ اسفند۱۳۸۸ ساعت: ۱۶:۲۱

    Ba arz salam khedmat tamam dostan agaye sharighati ,modirait website jaghori , tamam dostan
    sal naw ra ba shoma az samim qalb tabrik gofta o sal por az khoshe baraye shoma wa tamam mardom sharif jaghori arzo daram
    ba omed rozhaye por az khoshe o sarfarazi baraye jaghori aziz