اعلامیه‌ی نهادهای جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر در پیوند به جلوگیری از «فجایع انسانی» در قره‌باغ غزنی

عزیزالله جاغوری ۳:۳۳ ب.ظ دیدگاه‌ها خاموش
اعلامیه‌ی نهادهای جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر در پیوند به جلوگیری از «فجایع انسانی» در قره‌باغ غزنی

اعلامیه‌ی نهادهای جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر در پیوند به جلوگیری از «فجایع انسانی» در قره‌باغ غزنیFB_IMG_1520453032671

افغانستان یکی از کشورهای کثیرالهویتی و کثیر القومی است که زندگی مسالمت‌آمیز شهروندان در پرتو قانون اساسی از افتخارات مردم افغانستان در یک و نیم دهه‌ی گذشته و تامین امنیت و رفاه شهروندان و حاکمیت قانون از مسوولیت‌های درجه‌یک دولت به شمار می‌رود. هم‌گرایی و هم‌بستگی مردم از طرف دیگر خار چشم برای آن‌هایی‌ست ‌که نمی‌توانند سعادت و آبادانی افغانستان را ببینند و به بهانه‌های مختلف، با ایجاد نفرت و تفرقه، منافع شخصی و گروهی خود را می‌جویند. ولایت غزنی به عنوان مرکز تمدن اسلامی، با وجود کثرت قومی و تعدد مذهبی و زبانی، بستر مناسب برای وحدت و یکپارچگی است. با تاسف که در طول یک سال گذشته افراد استفاده‌جو، وحدت و هم‌دلی اقوام ساکن در قره‌باغ را آماج اهداف شیطانی و منفعت‌جویانه‌ی خود قرار داده و زیر نام «دزد»، «راهزن»، «طالب»، «داعش» و غیره زندگی مسالمت‌آمیز مردم نیخته و شیرآباد را به خصومت قومی مبدل کرده‌اند. دعوای حقوقی و تاریخی اهالی نیخته و شیرآباد بر سر آب، راه حل حقوقی و درایت سیاسی می‌خواهد و با تاسف که ضعف حاکمیت قانون در محل، زمینه را برای اجرای «رویکرد طالبانی» و انتقام و گروگان‌گیری مساعد ساخته است. در تقسیم‌بندی هفده شبانه‌روزی آب (که از نیخته سرازیر می‌شود) دوازه شبانه روز آن را مردم شیرآباد با حکم حکومت وقت استفاده می‌کنند و فقط پنج شبانه روز آن به مردم نیخته اختصاص یافته است. منشأ اصلی منازعه نیز همین تقسیم‌بندی آب است که به باور مردم نیخته ناعادلانه است و حقوق شان نقض شده است. به باور آن‌ها سهمیه‌ی پنج شبانه روز آب حتا در دوران وفور برف و باران، کفاف زمین‌های زراعتی آن‌ها نبوده و بالعکس مردم شیرآباد آب‌های اضافه‌ی خود را به قریه‌های هم‌جوار به فروش می‌رسانده است. سال گذشته شخصی از اهالی شیرآباد که به هدف آب‌گردانی به نیخته رفته بود، داخل جوی می‌افتد و می‌میرد. وفات تصادفی او در اوایل مورد تایید مردم شیرآباد بود، اما بعد از مدتی افراد مغرض و منفعت‌جو قضیه را بعد قومی داده و انگشت اتهام را به سوی مردم نیخته نشانه می‌گیرند. از زمان شروع این کش‌مکش، ١٢ تن از اهالی نیخته به گروگان گرفته شدند –که چهار تن به شمول دو کودک و دو زن با پرداخت پول رها شدند و دو تن در زیر شکنجه کشته شدند-، چهار تن از اهالی چونی در شروع هفته‌ی پیش به گروگان گرفته شدند، دو تن از اهالی سید ولی چهار شب پیش کشته شدند و دو تن دیگر از اهالی تمکی بر سر نماز کشته شدند. از طرف دیگر پنج شنبه شب هفته‌ی گذشته دو تن از اهالی شیرآباد کشته شدند و مهاجمان دو تن دیگر را با خود برده اند.

اینک وضعیت در مرحله‌ی حساس و خیلی شکننده قرار دارد. بیش از یک هفته است که اهالی قریه‌های چونی، ماشی، نوآباد بازار، قره‌چه، جمال و میرگ در اسارت خانگی به سر می‌برند و تعدادی هم که توانسته اند به قریه‌های کوهستانی قره‌باغ متواری شده‌اند. هیچ یک از این قریه‌ها به شمول قریه‌های کوهستانی به مرکز بازار یا شهر غزنی دسترسی ندارند و بنا بر گزارش مردم محل، آن‌ها با کمبود خوراک و آذوقه مواجه هستند. از طرف دیگر، گروه‌های مختلف که از تفرقه و نزاع کنونی منفعت می‌برند، رسیدن به هرگونه توافق عادلانه و همه‌جانبه را سبوتاژ می‌کنند. از وضعیت شکننده‌ی حاضر طالبان و دیگر گروه‌های هراس‌افگن بیشترین سود را به دست می‌آورند و طرف دیگر (آن‌هایی‌که در تحریم اقتصادی و محاصره‌ی خانگی به سر می‌برند یا در معرض کوچ اجباری قرار دارند)، بیشترین زیان را متحمل می‌شوند. تنش‌های حاضر که اکنون بُعد قومی گرفته و در صورت عدم مدیریت، هزاره‌ها و پشتون‌های قره‌باغ و بیشتر ولسوالی‌های غزنی را در رویارویی هم قرار می‌دهد. برعلاوه، نگرانی این نیز وجود دارد که پروژه‌ی ناامن‌سازی افغانستان، از منازعات کنونی قره‌باغ کلید بخورد و خاطرات دهه‌ی هفتاد بار دیگر تکرار شود.

با توجه به موارد فوق، نهادهای جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر افغانستان به عنوان یک گروه ناظر و بی‌طرف از طرف‌های درگیر، حکومت وحدت ملی و مردم افغانستان می‌خواهد تا زمینه‌ی زندگی مسالمت‌آمیز و صلح و امنیت پایدار را در قره‌باغ و سراسر افغانستان مساعد کنند:
١. جامعه‌ی مدنی افغانستان از طرف‌های درگیر می‌خواهد تا از خود خویشتن‌داری نشان داده و مثل گذشته به وحدت، یک‌پارچگی و همسایه‌داری حسنه‌ی خود ادامه دهند. هم‌چنان از بزرگان و متنفذین دو طرف خواهش می‌شود که با هیات اعزامی دولت همکاری کامل و لازم را به خرچ دهند؛
٢. حکومت افغانستان، به ویژه هیات اعزامی دولت مکلف است که در روشنایی قوانین نافذه‌ی کشور به خواسته‌های موجه دو طرف رسیدگی کرده و به صورت فوری از ادامه‌ی منازعه و خصومت طرفین جلوگیری کند؛
٣. حکومت به عنوان پاسبان شهروندان هم‌چنان مکلف است که زمینه‌ی رهایی گروگان‌های دو طرف و اسکان مجدد متواری شدگان را مساعد ساخته و با محاکمه‌ی عاملان قتل و گروگان‌گیری، زمینه‌ی تامین عدالت و آشتی دایمی را فراهم سازد؛
۴. در زمینه‌ی دعوای حقوقی دو طرف، حکومت موظف است که با تشکیل یک کمیته‌ی حقوقی بی‌طرف و با رویکرد عادلانه که از یک طرف از اجرایی شدن «رویکرد طالبانی» جلوگیری کند و از طرف دیگر ریشه‌های منازعات بر سر آب را مبتنی به قوانین نافذه‌ی کشور بررسی کرده و زمینه‌ساز راه حل دایمی و قابل قبول برای دو طرف شود؛
۵. برای تامین صلح و امنیت دایمی و کوتاه کردن مداخلات گروه‌های تروریستی در دامن زدن تنش‌ها، حکومت باید نیروهای امنیتی مستقر در ساحه را تجهیز و تقویت کند تا بتوانند در مقابل بحران‌های تروریستی مقابله کنند.
۶. حکومت همچنان موظف است که برای تامین امنیت راه‌ها و شاهراه‌های کشور تدابیر جدی و لازمی را اخذ کند.

و من الله التوفیق
نهادهای جامعه‌ی مدنی و حقوق بشر افغانستان
٢١ حوت ١٣٩۶

پ.ن: نگاره‌ی نیخته

147بازدید

کامنت بسته شده است.