بخش دوم مباحثه درست نویسی

آصف جوادی ۴:۴۷ ب.ظ دیدگاه‌ها خاموش
بخش دوم مباحثه درست نویسی

بخش دوم مباحثه درست نویسی

ج- همزه وسط کلمه، پس از مصوت کوتاه فتحه (-َ)و پیش از مصوت بلند آ، به صورت الف مد دار نوشته مى شود مانند: مآل، مآخذ، منشآت و…
( مآل و منشآت به معناى چیست؟)

د- همزه وسط پس از مصوت کوتاه ضمه ( واو ماقبل مضموم) به گونه “ؤ” نوشته مى شود:
سؤال، رؤیا، رؤیت، مؤنث، مؤسسه و…
و همزه ماقبل مکسور ( به زبان ساده) بر روى کرسى شبیه “ى” مى نشیند مانند:
ائتلاف، توطئه، تبرئه، تئاتر و…

ه- همزه مفتوح ماقبل ساکن در وسط کلمه بر روى الف( أ) نوشته مى شود. مانند: هیأت، مسأله، جرأت و… مسئله، هیئت، جرئت و… درست نیست اما مى نویسند.

و- همزه وسط مفتوح پس از مصوت بلند آ بدون کرسى و جدا نوشته مى شود مانند: قراءت، براءت، ان شاءالله و… البته با کرسى هم مى نویسند مانند قرائت، برائت اما در ان شاءالله و ماشاءالله و مانند آن کرسى براى همزه جایز نیست.
برخى واژگان بیگانه استثنا شده است مانند:پنگوئن، ژوئن و…

ز- همزه مضموم پیش از مصوت بلند -ُو به پیروى از مصوت یاد شده بالاى واو ( ؤ) نوشته مى شود مانند:
مسؤول، رؤوف، شؤون، رؤوس و… مسئول، شئون، رئوف درست نیست زیرا کرسى باید هماهنگى و به اصطلاح سنخیت داشته باشد، این کرسى (ئ) با کسره چنانکه در توطئه و تبرئه بیان شد سنخیت دارد. اما مى نویسند.
واژگان خارجى در این جا نیز استثنا شده است مانند کاکائو، زئوس و…

ح- همزه وسط مکسور پس از مصوت بلند -َا، در واژه هاى عربى در زبان فارسى به پیروى از زبان فارسى که همزه وسط ندارد، تبدیل به یا مى شود مانند:
جایز، فواید، فایق، دایم، جائز، دائم، نائل و… درست نیست و البته مى نویسند. برخى واژگان استثنا شده است مانند قائم، جائر و…

ط- همزه در کلمات عربى پیش از مصوت بلند -ِى بر کرسى ئ نوشته مى شود مانند: اسرائیل، عزرائیل، جبرئیل، میکائیل و…

ى- همزه ماقبل مفتوح در پایان کلمه بر کرسى الف(أ) نوشته مى شود مانند:
مبدأ، منشأ، خلأ و…

ک- همزه ماقبل مضموم البته در پایان کلمه بر کرسى واو( ؤ) نوشته مى شود مانند: لؤلؤ، تلألؤ

ل- همزه ماقبل ساکن در پایان کلمه بدون کرسى نوشته مى شود مانند: جزء، سوء، شىء و…

م- همزه ابن میان دو اسم خاص حذف و بن با اسم خاص ماقبل خود پیوسته خوانده مى شود مانند على بن حسین که علىِ بْنِ حسین خوانده مى شود.
همزه ابن در آغاز کلام حذف نمى شود مانند: ابن مقفع، ابن سینا، این عباس.

اما چرا بن لادن ، بن بلّا و بن سلمان مى گویند؟ لطفاً پاسخ بدهید!

ن- همزه و الف فعل ربطى است، پس از مصوت هاى بلند حذف مى شود مانند:
داناست، نیکوست، رواست و… البته در غیر این همزه حذف نمى شود و حتى برخى نویسندگان در همین صورت هم حذف نمى کنند مانند: نیکو است، توانا است.
کلمات کیست، چیست و نیست استثنا شده است.

س- همزه ( الف) از آغاز اسم و ضمایر اشاره حذف نمى شود مانند:
بنابراین، ازاین، دراین، ازاو و…
بنابرین، ازو، درو و…. درست نیست.

ع- در واژه هاى فارسى همزه فقط در آغاز مى آید، نه در وسط و پایان مانند:
آیین، پاییز، آیینه، رویین، نایین، نماینده، مى نمایند( نشان مى دهند) و… بنابراین آئینه، پائیز، آئین، مى نمائیم، بنمائیم، روئیدن، دانائى و… اشتباه است. کاربرد فعل نمودن مانند نمود، مى نماید به معناى انجام دادن کارى درست نیست. که عشق آسان نمود اول… نشان داد اول.
بحث شیوه نگارش همزه تمام شد.

تمرین:
١- از هرکدام یک نمونه درست در یک جمله به کارببرید.
٢- نمونه هایى خلاف آنچه بیان شد، در متون و زبان فارسى پیدا کنید!

63بازدید

کامنت بسته شده است.