” به پیشواز اربعین! “

مصطفی خرمی ۱:۵۶ ب.ظ دیدگاه‌ها خاموش
” به پیشواز اربعین! “
” به پیشواز اربعین! “
*****
برگ یکم: پیشینه
**
به خوبی معلوم نیست که چرا عدد”چهلم”(اربعین) در میان پیروان بسیاری از ادیان پیش از اسلام، از قداست و احترام ویژه برخوردار بوده است؟
اما، نقل و گزارش از کاربرد این عدد در حکایت های تاریخی- قرآنی از یک سو; بیانگر قدمت، دیرینگی و پیشینه تاریخی این باور در میان ملت های پیش از اسلام بوده و از سوی دیگر، حاکی از قداست و قدسیت این عدد، نزد این اقوام بوده است.
۱- پیداست که باور “اربعین”، تنها اختصاص به مسلمانان نداشته و پیشینه دور و درازی نیز در میان ملل پیش از اسلام داشته است.
۲- اعتقاد به “چهلم” (اربعین)در میان عرب ها نیز یک سنت مقدس، دیرپا و کاملا جا افتاده بوده است.23231185_1086525178117001_1555930611991172106_n
****
برگ دوم: اربعین پس از کربلا
**
تردیدی نیست که فاجعه خونین کربلا در سال ۶۱هجری، در تاریخ تلخ و تاریک عصر حاکمیت اموی، آنقدر برجسته، خاص و ویژه است، که هیچ حادثه مشابه دیگری در تاریخ اسلام با آن، توان هماوردی و همانندی ندارد!
بنابراین، همانگونه که خود حادثه خونین کربلا خاص و ویژه بوده، به همان اندازه، “اربعین” واقعه کربلا نیز در تاریخ به گونه ی خاص، عجیب و ویژه شهرت یافته است!
انگار، “اربعین” با تمام پیشینه، تاریخ و قداست خویش، تنها و تنها در “اربعین حسینی” خلاصه گردیده و تو گویی این واژه سنتی، مذهبی و دیرپا از اول به “اربعین کربلا” اختصاص داشته است!؟
****
برگ سوم: فلسفه اربعین؟
**
اساسا”فلسفه” برگزاری مراسم تاریخی و ماندگار “اربعین حسینی” از آغاز تا کنون، چه بوده است؟
- چون روزگار درازی است که مراسم عزاداری و هر چیز مربوط به امام حسین(ع) را، در لفافه ثواب پیچانده و به خورد دوستان اش داده اند، پس ساده ترین پاسخ متبادر به ذهن، همانا “ایصال ثواب” و رسیدن به شفاعت امام در روز بازپسین، میتواند مهمترین دلیل برگزاری این مراسم نیز باشد!
در این میان، یافته های تاریخی و داده های خردپذیر، هرگز نمیتواند ایصال ثواب را، تنها دلیل و یا مهمترین دلیل برای برگزاری یادواره های مختلف فاجعه کربلا و از جمله “اربعین” بداند!
بدون تردید; حفظ، تداوم و گسترش مذهب تشیع پس از شکست ظاهری”انقلاب کربلا”، مهمترین هدف برای امامان، اصحاب ایمه و رهبران و بزرگان این مذهب بوده است!
در این راستا، امامان اهلبیت(ع) و رهبران تشیع، برای رسیدن به آن هدف مقدس و برای اعاده حقوق غصب شده و نیز تداوم مبارزه با طاغوت های حاکم در دوره های مختلف، ناچار به تغیر رویکرد و تاکتیک در مبارزات برحق شان گردیده اند!
میتوان گفت: بهترین رویکرد مبارزاتی همانا عرض اندام تشیع در قالب های گوناگون با ساختارهای متفاوت بوده است. قالب های که ضمن طرح باورهای شیعی و نمایش کارکردهای سازنده این مذهب، کمترین حساسیت اجتماعی را درپی داشته و نیز کمترین اصطکاک با نظام های حاکم موجود را، بدنبال داشته باشد!؟
کنکاش های تاریخی خردپذیر به خوبی تغییر تاکتیکی ایمه و دیگر رهبران تشیع را در ساختار “مبارزات خاموش” به ما می نمایاند:
- زنده نگه داشتن یاد امام حسین(ع) در قالب اشعار، مراثی و عزاداری محدود و مجلسی!
- مبازرات خاموش در ساختار زیارت امام حسین(ع) و دیگر شهدایی کربلا !
- تشویق و ترغیب شیعیان به زیارت امام در قالب”ایصال ثواب”.
- طرح باورهای شیعی و یادآوری مبارزات امام حسین(ع) با هدف معرفی، گسترش و بقأ شیعه !
- طرح باورهای شیعی در قالب دعا های پاک، صاف و به دور از غلوو مثل: صحیفه سجادیه و… !
- راه اندازی نهضت عظیم علمی شیعی توسط امامین باقرین(ع) که از یک سو، نقش بسیار در اوجگیری تمدن اسلامی داشته و از سوی دیگر با تدوین نخستین متون فقهی، مذهب تشیع را به عنوان نخستین مذهب فقهی به اوج رساند و برای همیشه تاریخ بیمه نمود!
- گردآوری و تدوین متون علمی تشیع، ساختار مبارزاتی خاموش دیگری بود که باورهای شیعی و تشیع را ماندگاری ابدی و تاریخی بخشید!
- تأسیس حوزه های علمی شیعی و پرورش هزاران شاگرد در عصر غیبت، مهمترین و ماندگارترین گام تاریخی دیگری بود که توسط اصحاب ایمه و شاگردان شان برای بقأ، تداوم و گسترش تشیع در قالب [مبارزه خاموش] برداشته شد و…!؟
- راهپیمایی تاریخی، ریشه دار و سالانه “اربعین حسینی” که گویا توسط مردم عراق در چهلمین روز پس از شهادت امام حسین(ع) راه اندازی گردید، گرچه همچون: نهضت توابین و قیام مختار ریشه در ندامت تاریخی مردم و شیعیان عراق دارد، اما به هر دلیل که راه اندازی شده باشد، بدون شک یکی از مهمترین “قالب های مبارزاتی خاموش” برای معرفی باورهای شیعی، نمایش توانمندی شیعیان و نیز نمایش عزم و اراده مردم شیعه بوده و خواهد بود.
****
برگ چهارم: انگیزه های برگزاری اربعین حسینی؟
**
خوب است بدانیم:
- راهپیمایی”اربعین حسینی”به قدمت فاجعه خونین عاشورا، ریشه دار و ماندگار بوده و تازگی ندارد!
- گویند: اهلبیت(ع) در مسیر بازگشت از اسارت، در چهلمین روز (اربعین) بر مزار شهدایی کربلا حضور یافته و مجلس عزاداری برپا کردند و… گرچه از نظر تاریخی چنین روایتی، آنهم در محدوده زمانی چهل روز، قابل اثبات نیست!
- راهپیمایی اربعین، به عنوان حضور سالانه تشیع، گرچه همراه با فراز و فرود، به صورت یک سنت خدشه ناپذیر میان مردم و شیعیان عراق، همواره ساری و جاری بوده است!
- پس از سقوط رژیم خونریز صدام، مجال بیشتری برای حضور میلیونی مردم و شیعیان عراق در این مراسم سالانه ایجاد گردید که سال به سال به شکوه آن افزوده گشته و امروزه عنوان”بزرگترین راهپیمایی مذهبی” در جهان را، به خود اختصاص داده است!؟
- راهپیمایی عظیم و میلیونی اربعین، با هر انگیزه و هدفی که به راه افتاده باشد، امروزه بدون شک نیرو، توان و عظمت مذهب شیعه را به همگان نشان داده و این مذهب را به عنوان یک مذهب مدنی، به روز و خردگرا به نمایش جهانی میگذارد!
- راهپیمایی بی نظیر[اربعین]، دشمنان تشیع را کاملا مأیوس نموده و تداوم و گسترش کم نظیر این باور را در سطح جهان به دنبال خواهد داشت!
پس هرچه گسترده تر و با شکوه تر برگزار شود به نفع شیعیان و مذهب تشیع خواهد بود!
****
نتیجه !
- راهپیمایی عظیم “اربعین” با هر بهانه و انگیزه که برگزار شود; بقأ، تداوم و گسترش جهانی تشیع را درپی خواهد داشت!؟
- راهپیمایی عظیم[اربعین]، بهترین رسانه برای معرفی تام و تمام تشیع، به عنوان یک مذهب به روز، مدنیت خواه، صلح پذیر و انسان دوست، به جهانیان خواهد بود.
- راهپیمایی عظیم[اربعین]، چه برای ایصال ثواب اخروی و چه با انگیزه ثمرات دنیوی و… با هر انگیزه که برگزار شود; مثبت، آموزنده، آگاهی بخش و سازنده خواهد بود!؟
*****
م، خرمی
۱۶ عقرب۹۶ در آستانه اربعین حسینی۱۴۳۹
43بازدید

کامنت بسته شده است.