حضرت امام علی(ع) درکلام حضرت پیامبر(ص) و معرفی اجمالی نهج البلاغه

مدبریت ۱۱:۱۴ ب.ظ ۱

سالروز شهادت مولی الموحدین امام المتقین حضرت امیرالمومنین امام علی (ع) تسلیت باد!

شخصیت والا و فضایل بی شمار مولا علی (ع) زبانزد خاص وعام و مورد تایید دوست و دشمن آن حضرت است.رشادتها وجانفشانیهای که حضرت برای حفظ دین اسلام و گسترش آن از خود به خرج داده است در تاریخ بی نظیر است.تولد در کعبه و شهادت در محراب عبادت بیانگر بندگی و عمق اخلاص و الهی بودن کارهای وی است.او تربیت یافته دامان پیامبر(ص) و به نص صریح پیامبر(ص) نفس پیامبر ،برادر ، وصی و جانشین وی و پس از او نیز حجت خدا بر بندگان الهی و اولین پیشوای معصوم شیعیان است.

 خودش نیز فرمود: که نزدیگتر از من به پیامبر کسی نبوده است و من از هنگام طفولیت خودم تا هنگام رحلت آن بزرگوار همواره ملازم آن حضرت بوده ام :و قد علمتم موضعى من رسول الله (ص) بالقرابة القریبة و المنزلة الخصیصة،و ضعنى فى حجره و انا ولید،یضمنى الى صدره و یکنفنى فى فراشه (نهج البلاغه خطبه قاصعه)

از آنجا که حضرت امام علی (ع) نفس پیامبر(ص)‌و تربیت یافته دامان اوست رسول اعظم (ص) بهتر از هرکسی دیگر او را میشناسد و میتواند او را معرفی نماید.به همین دلیل شعرذیل در این مورد بهترین مصداق دارد:

 على را قدر پیغمبر شناسد               بلى قدر گهر زرگر شناسد

بنابراین خوب است تا علی را از زبان پیامبر(ص) بشناسیم.برای همین به حدیثی از پیامبر(ص) در مورد حضرت امام علی (ع) اشاره میکنم و سپس به معرفی اجمالی نهج البلاغه می پردازم.

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : مَنْ اَرادَ أَنْ یَنْظُرَ اِلی آدمَ فِی عِلمهِ، و اِلی نوُحِ فی حِکمَتِهِ وَ اِلیَ اِبراهیمَ فی حِلمِهِ فَلْیَنْظُر اِلیَ عَلیِّ بنِ اَبیِ طالِب. رسول خدا – صلی الله علیه و آله – فرمودند: کسی که می‌خواهد علم و معرفت آدم ابوالبشر و حکمت نوح و حلم ابراهیم را ببیند، پس باید به سوی علی بن ابی طالب نگاه کند.«بحار الانوار، ج ۳۹، ص ۳۵»

معرفی اجمالی کتاب نهج البلاغه:

کتاب نهج البلاغه که از آن به اخ القرآن (برادر قرآن) نیز تعبیرشده است مشتمل بر سخنان و فرمایشات آن حضرت در دوران چندسال خلافت آن حضرت است که در سه بخش اصلی یعنی سخنرانیها و خطبه ها، نامه ها و فرمان ها، حکمت ها و کلمات قصار توسط مرحوم سید رضی (ره) گردآوری و به رشته تحریر در آمده است. بنابراین مطالب و بیانات آن حضرت در زمان رسول خدا، در جنگ ها، در نمایندگی حضرت از طرف رسول الله در شهرها و بلاد مختلف، ثبت و ضبط نشده، حتی مطالبی را که با موافقت خلفا، بیان می کرد، باز هم ثبت نشده است.برای معرفی بهتر نهج البلاغه در اینجا به معرفی اجمالی مرحوم سیدرضی(ره) نیز پرداخته می شود.

معرفی اجمالی مولف نهج البلاغه:
مولف و گردآورنده کتاب گرانسنگ نهج البلاغه مرحوم سیدرضی است. او که نام اصلی اش محمد بن ابی احمد و کنیه اش ابوالحسن و ملقب به “رضی” و مشهور به “سید رضی” و شریف رضی است در سال ۳۵۹ هـ ق در بغداد متولد شده است. ایشان از علمای برجسته و بزرگ شیعه و از شعرای بزرگ زمان خود و برادر والا گهر “سید مرتضی” علم الهدی است.نسب او با پنج واسطه به امام موسی بن جعفر علیه السلام می رسد. ریاست و نقابت سادات علوی، حتی در زمان پدرش به او محول شد. در زهد و تقوی و ورع، در کمال نفس، در علم و ادب، وثاقت و علو همت و فنون شعری و علوم قرآنی و …. دانشمند زمان و متبحر و یگانه دوران بود. حدود ده سالگی، شعر گفتن را شروع کرد و در هر موضوعی که می خواست، شعری در نهایت بلاغت می سرود. شدت هوش و استعدادش آنچنان بود که “نحو” را قبل از ده سالگی از “ابن السیرافی نحوی” یاد گرفت. یکی از اساتیدش “شیخ مفید” می باشد. حافظ کل قرآن بود و بالاخره جامع جمیع علوم و صفات حسنه و تالیفات زیاد در علوم دینیه و فنون ادب و تنوع علمی او در زمینه های گوناگون، موافق هر غریبه و آشناست و نیازی به اقامه برهان و بینه نیست. این عالم بزرگوار، در سال ۴۰۴ هـ ق، در بغداد، در سن ۴۵ سالگی دار فانی را وداع کرد. مزار شریف وی، در محله کرخ بغداد واقع و زیارتگاه همگان می باشد.

ساختار ومحتوای نهج البلاغه:
فرمایشات حضرت امام علی (ع)‌در این کتاب در سه باب اصلی گنجانده شده است که عبارتند از:

باب اول: خطبه ها و اوامر
باب دوم: نامه ها و رسائل و وصایا
باب سوم: کلمات قصار، حکمت آمیز و مواعظ

محتوای نهج البلاغه بطورکلی در مورد توحید، عدل، خلقت، زن و مرد، تقوا، مذمت دنیا، شیطان، نکوهش بعضی از صحابه پیغمبر، امتیازات خاندان رسالت، اوصاف متقین، مومنین، منافقین، توضیح بعضی از آیات قرآن، درباره بنی امیه، یاد مرگ، دولتها و ملتها، اوصاف آل محمد، فضائل و رذایل اخلاقی، مشاوره، توبه، توکل، شکر و کفر نعمت، عاقل و جاهل، انواع جهاد، راه آسایش دنیا، عدالت و صدها موضوع دیگر است.

اهمیت نهج البلاغه
کتاب نهج البلاغه از مهمترین کتابهای است که مورد تایید و توجه تمامی مسلمانان است.از آنجایکه نهج البلاغه دربردارنده سخنان و نامه های امام اول شیعیان است این کتاب در میان مسلمانان شیعی مذهب از ارزش و اهمیت
و رواج فوق العاده ای برخوردار است.شیعیان این کتاب را بعد از قرآن کریم، مهمترین کتاب خود دانسته و به آن اخ القرآن میگویند. در بین اهل تسنن نیز این کتاب از اهمیت زیادی برخور دار است. و همواره مورد توجه علمای بزرگ اهل سنت بوده و هست.

به دلیل اهمیت این کتاب، شروحی از علمای اهل سنت و تشیع بر تمامی کتاب و یا بر بعضی از آن نوشته شده و به هر دو زبان فارسی و عربی، بارها در تهران، تبریز، مصر، بیروت، استانبول و …. چاپ شده است. یکی از مهمترین شرح نهج البلاغه از اهل تسنن، شرح “ابن ابی الحدید” است که مشتمل بر نکات ادبی، تاریخی و کلامی نیز می باشد که به فارسی نیز ترجمه و تاکنون بارها چاپ شده است. یکی از معروفترین شرح علمای شیعه، شرح قطب راوندی و دیگر شرح “ابن میثم” از شاگردان خواجه نصیرالدین طوسی است.

باید گفت که از سالی که “شریف رضی” این مجموعه را گردآوری کرد، سالها یعنی بلکه حدود ۵۰۰ سال گذشت تا پژوهندگان نخستین ترجمه فارسی را در قرن دهم از هجرت و در زمان حکومت صفویان، صورت دادند. قدیمی ترین ترجمه، شرح و ترجمه منسوب به جلال الدین حسین فرزند شرف الدین اردبیلی معاصر اسماعیل صفوی است.بعد از آن ترجمه و شرح ملافتح الله کاشانی، متوفی ۹۸۸ که آنرا «تنبیه الغافلین» نام گذاشت و از آن به بعد، شرح ها و ترجمه های مختلف و مداوم، در جریان بوده است. در عصر کنونی شروحی برآن نوشته شده است که یکی از مهمترین آنها شرح حضرت آیت الله مکارم شیرازی است که تحت عنوان پیام امام نوشته شده است می باشد.

همه دوستان عزیز را به مطالعه این کتاب بخصوص بخش کلمات قصار آن که حاوی نکات بسیار آموزنده است توصیه میکنم.از خداوند متعال نیز بخواهیم تا ما را با معارف دینی و پیشوایان معصوم ما بیش از پیش آشنا سازد.

والسلام علیکم و علی عبادالله الصالحین

+;نوشته شده در ;دوشنبه سی و یکم مرداد ۱۳۹۰ساعت;۲۳:۱۴ توسط;افضلی; |;

879بازدید

یک دیدگاه »

  1. سیدعصمت الله نقوی سنبله ۱, ۱۳۹۰ در ۸:۴۷ ق.ظ -

    سه شنبه ۱ شهریور۱۳۹۰ ساعت: ۸:۴۷

    شهادت مولاعلی (ع) بتمام دوستان آنحضرت تسلیت باد.