مقاله ۴ : تحریف تاریخ – نگاهی نو به تاریخ هزاره ها

فاضلی کیانی ۸:۴۷ ق.ظ ۱

نگاهی نو به تاریخ هزاره ها

مقاله ۴ : تحریف تاریخ – نگاهی نو به تاریخ هزاره ها

مقاله ۴ : تحریف تاریخ

خواندن تاریخ آسان است اما فهمیدن آن بسیار سخت و دشوار است. کتاب تاریخ مثل هر کتابی دیگر، نویسندة مشخص و تاریخ ویژه دارد. هر کتابی که در هر عصری نوشته میشود، نشان دهنده اوضاع همان دوره است. تا جو حاکم و تاریخ کتابت کتاب و تمایل سیاسی مورخ، شناخته و تحلیل نشود، صواب و نا صواب بودن سخنان او نیز به طور کامل قابل تشخیص نخواهد بود. تواریخ، غالبا دو زبان متفاوت و دو روی رسمی و غیر رسمی دارد. فهمیدن زبان رسمی تاریخ و دیدن روی رسمی آن کار سختی نیست؛ اما فهمیدن مطالب ضمنی و مفهومی تاریخ و فهمیدن نکات ریز آن بسیار دشوار است. درک ارتباط رخدادهای تاریخی و تشخیص جو حاکم بر مورخ و درک تمایلات سیاسی مورخان هر دوره و زمان و تأثیر آن در سرنوشت حقایق و سر انجام فهم و درک حقایق، هنر بزرگی است. اگر نوشته ها با شک و ریز بینی مطالعه شود، حقایق زیادی از لا بلای نوشته ها  و از ضمن آنها فهمیده میشود.

بر کسی پوشیده نیست که تواریخ سیاسی غالبا در دربار شاهان و حاکمان نوشته شده‌اند که در آنها فقط نظریه های طبقة حاکم منعکس گردیده است. متاسفانه این نکته در تاریخ بشر معمول و مرسوم است که اغلب حاکمان یا مهاجمان، پس از اقتدار تلاش کرده اند که آثار گذشته را محو کرده و تاریخ را از نو و مطابق منافع و تمایلات خود بنویسند. حاکمان و مهاجمان خارجی- استعماری یا دینی- سعی کردند که فرهنگ و تاریخ جامعة محکوم و مغلوب را تحریف و یا به خود منتسب سازند. بدین شکل مردم مغلوب کم کم از متن تاریخ و از متن زندگی به حاشیه رانده شده و یا به کلی محو شده اند.

حمزه اصفهانی (۳۵۰ ه. ق) می نویسد: « ابو مشعر منجّم [بلخی] گوید: بیشتر سنوات تاریخی مغشوش و نادرست است؛ زیرا قومی سالیان و روزگاران دراز زندگی می‌کنند و چون تاریخ آنان را از کتابی به کتاب دیگر یا از زبانی به زبان دیگر نقل می‌کنند، کم یا بیش، غلط روی می‌دهد.»[۱]

ابن خلدون می نگارد: « مورخان بزرگ اسلام بطور جامع اخبار روزگار گذشته را گرد آورده و آنها را در صفحات تواریخ نگاشته و بیادگار گذاشته‏اند، ولى ریزه‏ خواران، آن اخبار را به نیرنگ هاى باطل درآمیخته و در مورد آنها یا دچار توهم شده یا به جعل پرداخته‏ا ند … و بسیارى از آیندگان ایشان را پیروى کرده و همچنانکه آن اخبار را شنیده‏اند براى ما بجاى گذاشته‏اند بى‏آنکه بموجبات و علل وقایع و احوال در نگرند و اخبار یاوه و ترهات را فرو گذارند. از این رو روش تحقیق اندک و نظر تنقیح اغلب کند و خسته است.[۲] تاریخ نویسان و مفسران و پیشوایان روایات، وقایع و حکایات را بصرف اعتماد به راوى یا ناقل خواه درست یا نادرست بى‏کم و کاست نقل کرده و مرتکب خبط ها و لغزش‏ها شده ‏اند.»[۳]

جامعة یهود تاریخ خود را دارند. جوامع مسیحی، تاریخ را از میلاد مسیح شروع میکنند. مسلمانان از هجرت پیغمبر اسلام آغاز کرده و پیش از آن را دوران جاهلیت می خوانند. تاریخ نویسان دوره های غزنوی و سلجوقی و تیموری و معاصر طوری تاریخ نوشته اند که مخالفان شان مسکوت مانده و یا کمرنگ دیده میشوند. تعدادی از اروپائیان مغرور و خودخواه و آزمند نیز در بارة تاریخ جوامع شرقی، آنچه را که خود شان پس از قرن نوزده ساخته و پرداخته اند، تاریخی و علمی می خوانند و پیش از آن را غیر علمی و افسانه قلمداد می کنند. ایرانیان کنونی به تقلید از غربیان، تاریخ  خود را از دورة ساسانیان آغاز کرده و پیش از آن را افسانه می خوانند. متأسفانه بیشتر تاریخ نگاران معاصر در ایران و افغانستان عمدا یا سهوا سخنان غرض آلود و بی مدرک غربیان را تکرار میکنند.

لذا اگر کسی در صدد حقایق باشد، باید تواریخ رسمی را با نقادی و بدگمانی بخواند. هیچگاه خود را مانند تکه چوب خشک بر روی آب، در اختیار نویسنده قرار ندهد. سخن بی مدرک و بی تحلیل را از هیچ کسی نپذیرد ولو نویسندة آن عنوان مُلا ومولوی، دکتر و پروفسور، و یا عنوان مستشرق و فلان و فلان  را دارا باشد.

فاضل کیانی، تابستان ۱۳۸۹ خورشیدی


[۱]  حمزه اصفهانی. تاریخ پیامبران وشاهان، ترجمه دکتر شعار.  ص ۷ و ۸

[۲]  تاریخ‏ابن‏خلدون/ترجمه‏، مقدمه،ج‏۱ ص:۳

[۳]  تاریخ‏ابن‏خلدون/ترجمه، ‏مقدمه،ج‏۱،ص  ۱۳

+;نوشته شده در ;شنبه شانزدهم مرداد ۱۳۸۹ساعت;۸:۴۷ توسط;فاضل کیانی; |;

1,263بازدید

یک دیدگاه »

  1. میر احمد لومانی اسد ۱۸, ۱۳۸۹ در ۵:۰۵ ب.ظ -

    دوشنبه ۱۸ مرداد۱۳۸۹ ساعت: ۱۷:۵

    استاد محترم ، جناب کیانی سلام و درود !
    سلا متی و توانمندی از خداوندبزرگ برای تان آرزو دارم . سبز و نویسا باشید !