کویته – قسمت اخر

مدبریت ۴:۴۹ ب.ظ ۱۹

کویته – قسمت آخر

نمایی شبانه از شهرکویته

رشد و فعالیت احزاب سیاسی و اجتماعی در بین هزاره های پاکستان  و محل اقامت هزاره ها در شهر های مختلف پاکستان .

  با رشد جامعه هزاره از نگاه فرهنگی و اقتصادی ، بیشتر طبقه جوان و تحصیل کرده جامعه هزاره پاکستان خصوصأ در شهر کویته  روبه میدان سیاست و مبارزات سیاسی اوردند. هزاره ها در ابتدا با حزب مردم ( پیپلز پارتی ) به رهبری ذوالفقار علی بوتو نخست وزیر  پاکستان در دهه هفتاد میلادی که حکومتش توسط جنرال ضیا الحق فرمانده ارتش ساقط  شد و بعد توسط داد گاهی حکم اعدام وی صادر شده و اعدام گردید ، وابستگی داشتند .

 پس از کشته شدن بوتو  برخی مخفیانه با این حزب تماس های داشتند ولی شماری از این حزب به دلیل اختناقی که از سوی دولت نظامی وضع شده بود ، دوری کرده بودند . با آغاز انقلاب اسلامی در افغانستان به خاطر پشتیبانی و یاری  هزاره ها در داخل افغانستان شماری از نخبه گان و چهره های متنفذ هزاره های کویته  دور هم جمع شده و مجمعی را زیر نام تنظیم نسل نو هزاره  تاسیس نمودند . در رأس تنظیم چهره های همچون حاجی غلام علی مرحوم  ، حاجی سلیمان خان مرحوم ، سید حسین مرحوم ، اقای فاضل مرحوم ، پروفیسر ناظر حسین ، شهید حسین علی یوسفی ، حاجی برکت علی ، غلام علی حیدری ، حاجی حسین علی وفایی و همچنین ازچهره های  برجسته هزاره های مهاجر  حاجی عبدالحسین مقصودی  ولی بیگ  مرحوم ، حاجی غلام رسول الله یاری ، معلم خادم علی و غیره  قرار داشتند .

تنظیم به خاطر مسلح ساختن هزاره ها در داخل کشور و پشتیبانی مجاهدین در مناطق مرکزی علیه نیروهای دولتی و قوای شوروی  فعالیت گسترده را روی دست گرفته بود   اما با شکست  تنظیم در داخل  توسط  سازمانهای جهادی مسلح شده از ایران  هسته مرکزی تنظیم  از هم پاشید و شمار زیادی از چهره های  پرنفوذ هزاره های کویته از این هسته جدا شدند .  که تنظیم نسل نو هزاره  به یک ارگان محلی سیاسی هزاره های کویته تبدیل شد و فعالیت های  نه چندان واضح  و منافع بخش را روی دست گرفت . و این ارگان بعد از چند سالی به مرکز تعلیمی و فرهنگی مبدل شد که  بهترین ثمره  آن چند باب مکتب شخصی  بنام تعمیر نسل نو است که هزاران فرزند هزاره را  از نعمت سواد بهره مند ساخته است .

در اواخر دهه هفتاد میلادی و اوایل دهه هشتاد دانشجویان هزاره در کالج ها و دانشگاه ، گام به میدان سیاست گذاشته و سازمان محصلین هزاره  را بنام ( هزاره ستودنتس فیدریشن ) تاسیس نمودند که این دانشجویان مفکوره ملی گرائی بیشتر داشتند . به ادامه ان شماری از محصلین هزاره  با سازمان  محصلین امامیه یا ( آی  اس او ) که یک سازمان مذهبی  فعال در سرتاسر پاکستان  و پیرو خط ولایت فقیه  در پاکستان است  وابسته شدند .

تحمل نکردن این دو گروه که مخالف فکری همدیگر بودند ، منجر به درگیری های شدیدی بین طرفداران هردو دسته شده و تا سرحدی که یکتن از اعضای سازمان محصلین هزاره بنام محمد ابراهیم توسط افراد اعضای سازمان امامیه  به قتل رسید .

کویته

سازمانهای فوق الذکر از طرف احزاب بزرگتری حمایت میشدند که در حامی سازمان محصلین هزاره ، حزبی بنام تنظیم نسل نو هزاره  به رهبری غلام علی حیدری و محمد جواد ایثار قرار داشت  ، و  سازمان محصلین امامیه ، توسط سازمان امامیه یا ( آی او ) که در سرتاسر پاکستان فعالیت گسترده داشت و از ان هم گذشته  حزب سیاسی تحریک نفاذ فقه جعفریه ( بعد ها تحریک جعفریه ) پشتیبانی وحمایت میشد .

در دهه هشتاد میلادی هزاره های کویته در دهانه  نفاق شدید سیاسی قرار گرفتند و نفاق شدید سیاسی بین علمای دینی و روشن فکران مذهبی  با  محصلین ملی گرا و حزب تنظ
یم نسل نو هزاره به اوج خود رسیده بود .  افراد اتحادیه  محصلین هزاره شمار شان با دولت افغانستان  که دران وقت ببرک کارمل رئیس جمهور و سلطان علی کشتمند صدراعظم بودند ، ارتباط برقرار نموده و از دولت افغانستان پشتیبانی مینمودند . فلم های سخنرانی سلطان علی کشتمند را در محافل سیاسی و اجتماعی  نمایش میدادند . سازمان محصلین امامیه  از انقلاب اسلامی ایران که تازه به رهبری آیت الله خمینی ، بوقوع پیوسته بود  طرفداری نموده و شعار های ایران دوستی و چیروی از ولایت فقیه  را  سر میدادند و هردو جانب  خود هارا کاسه های از آش داغ تر نشان میدادند.

دراوایل دهه نود میلادی حزبی بنام هزاره پروگریسو پارتی به رهبری طاهر خان هزاره اعلام موجودیت نمود که کادر رهبری انرا بیشتراعضای سابقه سازمان محصلین هزاره تشکیل میداد . این حزب نیز به طرفداری از حکومت کمونیستی افغانستان تبلیغات زیادی را مینمود.

با سقوط رژیم کمونیستی در افغانستان در آغاز دهه نود میلادی  و شروع جنگ های خونین  هزاره ها در کابل  با حکومت به رهبری برهان دین ربا نی و احمد شاه مسعود و همچنین قتل عام  هزاره ها  توسط  نیروهای سیاف وهابی و دولت ربانی ، هزاره های کویته از خود احساسات قابل قدری را نشان داده و همه اعم ازتند روان  مذهبی و دموکراتها و ملی گراها پشتیبانی خود را از موضع گیری حزب وحدت اسلامی به رهبری رهبر شهید استاد عبدالعلی مزاری در افغانستان اعلام نمودند و از نمایندگان این حزب در کویته استقبال نموده همه برای جمع اوری کمک های اقتصادی به راه افتادند .

رهبر شهید استاد مزاری بزرگ  توانست  با فرستادن یک پیام توسط استاد خلیلی که دران وقت  وزیر مالیه  در دولت مجاهدین بود ، اتحاد و یک پارچگی را میان  احزاب سیاسی  هزاره های کویته بوجود اورد .

دراواخر دهه نود  حزب تنظیم  به دوشاخه  منشعب گردید که  شاخه دوم به رهبری محمد جواد ایثار با جمعی از همفکرانش  مانند شهید حسین علی یوسفی ، عبدالخالق هزاره ، احمد علی کوهزاد ، محمد ابراهیم و غیره ، احزاب  اتحاد ملی هزاره ، تنظیم نسل نو به رهبری جواد ایثار، و برخی از اعضای اتحادیه محصلین هزاره را با خود گرفته و حزبی را بنام  حزب دموکراتیک هزاره  تاسیس نمودند . این حزب فعلا در راستای رشد فرهنگی و تصمیم گیری های سیاسی نقش عمده را در جامعه کنونی هزاره ها در کویته ایفا میکند . حزب دموکراتیک هزاره در ساحه هزاره تاون  و مهر آباد  از پشتیبانی خوب سیاسی و ملی برخوردار است .

قبل از بمیان آمدن حزب دموکراتیک هزاره  ، در ساحه هزاره تاون  اتحاد ملی هزاره  به رهبری شماری از جوانان  فعالیت خوبی داشتند .

گروه های  اجتماعی دیگری مانند شیعه کنفرانس  و هزاره جرگه نیز  برای پیشبرد امورات اجتماعی و مذهبی هزاره ها  و شیعه ها فعالیت دارند . که در هزاره جرگه متنفذان و بزرگان طوایف مختلف هزاره عضویت دارند . و در امور اجتماعی و ملی در سطح بلوچستان یک جرگه شناخته شده بحساب می اید  .

شیعه کنفرانس  کمیسیونی متشکل از بزرگان شیعه های کویته است که تنظیم برنامه های مذهبی  را به عهده دارند . ابتدا دبیری این کمیسیون را مرحوم سردار محمد اصف هزاره به عهده داشت و پس از وفات ایشان اکنون سید اشرف زیدی مسئولیت دبیری را به عهده  دارد . 

 سازمان خیریه دیگری بنان شهدا ویلفیرفند ( تعاونی عام المنفعه شهدا ) تحت ریاست محمد جمعه اسدی رئیس جامعه امام صادق و شماری ازشخصیت های ملی مانند حاجی  نوروز علی ، پروفیسر تاج محمد ، نثارعلی ناصر و غیره فعالیت دارند که این سازمان خیریه  کمک های زیادی را برای معالجه زخمیهای  سانحه های ، حملات ترورستی  در امام بارگاه کلان و عاشورای ۲۰۰۴ نمودند
  .  این کمیته خیریه  برای خانواده ها و بازمانگان شهدا نیز کمک های را نموده است .

پس از حملات ترورستی  دشمنان بر امام بارگاه و جلوس عاشورای حسینی  شمار زیادی از جوانان هزاره  انجمن های خیریه اهدای خون را تاسیس و راه اندازی نموده اند که  تا در صورت  بروز همچون سانحات و یا پیش امد های دیگر برای هدیه خون به برادران خود پیش قدم باشند .

همچنین در مورد مسائل اجتماعی  در جامعه هزاره کویته  اتحادیه های کوچک بنام چنده قومی  بین طوایف و پای های مختلف قوم هزاره  وجود دارند که در برخی مسائل اجتماعی مانند مراسم خوشی عروسی ، شیرنی خوری و یا در مراسم فاتحه و غیره  از اهمیت خوبی برخوردار میباشد . اتحادیه های قومی برعلاوه این مسائل بعضی مواقع در حل دیگر مشکلات مردم نیز رسیدگی میکنند . گر چی بعضی از افراد سیاسی خصوصا طبقه روشن فکر هزاره  مخالف موجودیت این اتحادیه های کوچک میباشند و این اتحادیه ها را سبب بروز نفاق و طایفه پرستی در درون جامعه هزاره میدانند . اما در حقیقت  بی سود نبوده و در مواقعی مفید هم میباشند.  اما متاسفانه در بعضی مواقع  موضوع گیری طایفه گی در میان این اتحادیه ها باعث بزرگترین شکست های سیاسی  برای هزاره ها شده است  و تاکنون در بعضی مواقع  شماری از اتحادیه های قومی بزرگتر، منافع ملی هزاره ها را قربانی منافع طایفه گی خود کرده اند. که نمونه های مهم ان  شکست سیاسی شهید یوسفی در دوره کاندیدا توری اش در پارلمان بلوچستان بود که با وصف داشتن تمام لیاقت و درایت ، قربانی  موضع گیری های طایفه گی شماری از سران طوایف هزاره شد و طوایف به جای انتخاب چهره  ملی  رای شان را به پای افرادی  ناشناخته یی از طوایف خود شان ریختند و در نتیجه   رای هزاره ها  تقسیم شده و بلوچ ها در ان ناحیه این کرسی را از ان خود کردند .

با انهم هر جامعه و هر تشکیلات دارای خالی گاه ها و نقاط ضعفی هستند و هیچ جامعه  و محیط صد در صد  کامل و بدون نقص دیده نمیشود.


 http://hazaranewspakistan.files.wordpress.com/2010/03/hdp-2.jpg

 

مراکز مهم اقامت  هزاره ها در پاکستان .

پس از متلاشی شدن نیروهای جنگی هزاره ها در مقابل لشکر عبدالرحمن و شکست هزاره ها ، چنانچه قبلا ذکر گردید، هزاره های که توان داشتند راه هجرت را در پیش گرفتند و  بیشتر روبه کشور های همسایه آوردند که جمعی از این هزاره های مهاجر در شهر شالکوت  هند بریتانیایی اقامت نمودند .  هزاره های که در هند قدیمی و یا پاکستان کنونی بود وباش دارند بیشترین مرکز شان در شهر کویته مرکز ایالت بلوچستان است  که در دونقطه شرقی و غربی شهر موقعیت دارند .

کویته:

خیابان علمدار در شرق شهر کویته از میزان چوک ( چهار راهی مرکزی شهر ) شروع شده و تا دامنه کوه مردار امتداد یافته است . 

در حومه این خیابان  نواحی مختلفی  بنام  حاجی آباد ، نو آباد ، نچاری ، سید آباد ، گلستان تاون ، هزاره هاوسنگ سوسایتی ( سوله یکر) ، مهر آباد ( مری آباد سابق) ناصرآباد ، تالاب خشک ، مومن آباد، و محلات عبّاسی  ، حیدری ، فاطمیه ، هاشمی ، حسنی آباد و نادر اباد با مضافات شان   موقعیت دارند. این ساحه اولین مرکزیت هزاره ها پس از هجرت  یکقرن و نیم گذشته در خارج از هزاره جات بوده و بیش از پنجاه هزار خانوار دراین نواحی سکونت دارند .  دراین اواخر از اثر تلاش و فعالیت شخصیت های سیاسی هزاره  این ناحیه دارای شفا خانه های دولتی و شخصی ، کالج های دخترانه و پسرا نه ، مکاتب ، مدارس دینی ، مراکز ورزشی ، ستد یوم ورزشی ، مراکز آموزش کامپیوتر ، زبان و غیره میباشد . در این ناحیه کوچک به تناسب جمعیت ، بیش از بیست مسجد و امام بارگاه ( محل برگزاری مجالس عزاداری)  دارد و عید گاه بزرگی  برای ادای نماز عید ین نیز در این ساحه واقع شده است . بهشت زینب (س)
یا هزاره قبرستان  یکی از قبرستان های تاریخی و بی مانند است که در ان هزاران انسان از حدود یک قرن ونیم خوابیده و بهشت شهدای سانحه های کویته در دو چهار دیواری  در این قبرستان زیارتگاه خاص  و عام میباشند . 

محل دیگر اقامت هزاره ها که بیشتر پس از اغاز دهه هشتاد میلادی توسعه یافته و رشد نمود و اکنون به ساحهء طویل و عریض  تبدیل شده است که حد اقل این ساحه در سی کیلو متر مربع مساحت واقع شده  و بنام هزاره تاون بروری یاد میشود .  هزاره تاون  در ناحیه غربی شهر کویته  در دامنه سلسله کوه شمالی چلتن موقعیت دارد .

نواحی مهم هزاره تاون عبارت اند از بلاک ۱ هزاره تاون  بلاک ۲ ، بلاک ۳ ، علی آباد ، حسین آباد ،  برمه حاجی احمد ، گلشن حسن ، اقبال آباد ، کرانی ، محله صاحب الزمان ،  مری کالونی مضافات انان  میباشند . در این ساحه نیز بیشتر از چهل هزار خانوار سکونت دارند . خانه ها و مارکیت ها در این نواحی بیشتر به سبک جدید و بسیار زیبا ساخته شده اند . در منطقه هزاره تاون  نیز شمار زیادی از مکاتب و مراکز تحصیلی فعالیت دارند . شفاخانه بزرگی ساخته شده است و کتابخانه بزرگی برای آگاهی نسل های اینده  تحت اداره  حجت الاسلام عبدالرحیم اخلاقی  فعال است . در ناحیه هزاره تاون بیش از ده مسجد و عزا خانه وجود دارد ، مردم هزاره در این منطقه به علت دوری از شهر که حدود ده کیلو متر فاصله دارد مراکز تجاری ، مارکیت ها و بازار های خوبی را ساخته اند .

کراچی:

کراچی بزرگترین شهر تجارتی و مرزی پاکستان با بحر هند و جهان است ، این شهر بزرگترین و پرجمعیت ترین شهر  پاکستان می باشد ، در شهر کراچی نیز هزاره ها در چندین ساحه بود و باش دارند .

حسین هزاره گوت :  این ساحه در منطقه گلشن اقبال در جوار سفاری پارک موقعیت دارد و در حدود سه صد خانوار هزاره در این منطقه بود و باش دارند .  این منطقه توسط شخصی بنام حسین علی هزاره  تصرف و برای هزاره ها توزیع و فروخته شد ، مسجد و عزاخانه بزرگی دارد و مرکزیت هزاره های کراچی بحساب می اید . اما با وصف موقعیت خوب و حساس  شماری زیادی خانه های آن توسط ملیت های غیر هزاره  یعنی پنجابی ، گلگتی و حتی بلوچ ها خریداری شده است .

منگوپیر: در غرب کراچی جدید ، در دامنه تپه و چشمه یی حدود  دوصد خانوار از هزاره ها  ساکن اند . این ناحیه دارای مسجد و حسینیه عالی شانی است.

قصبه کالونی  مرکز دیگری است که حدود پنجاه خانوار هزاره درانجا سکونت دارند .

هزاره کالونی ( کوه ملی ) ساحه یی است در مقابل دانشگاه کراچی در منطقه شرقی گلستان جوهر دراین ساحه نیز در حدود دوصد خانوار هزاره بسرمیبرند ولی از اثر اختلافات شماری از استفاده جویان  این منطقه زمین هایش رسما برای هزاره ها توزیع نشده است .

جعفر طیار کالونی ملیر یکی از مناطقی است که دران شماری از هزاره ها در میان جمعیت شیعیان کراچی  بود وباش دارند .

منطقه دیگری که هزاره ها دران زندگی میکنند  گزری نزدیک دفنس ویکی از مناطق اعیان نشین شهر کراچی است که دراین منطقه نیز ده ها خانوار هزاره زندگی میکنند.  شماراز هزاره های سروت مند در مناطق ناظم اباد ، کلفتن ، گلستان جوهر، و مناطق مختلف گلشن اقبال بود وباش دارند  که به علت متفرق بودن شان مرکزیت خاصی ندارند .

حیدر اباد و لطیف اباد دو منطقه است که در شهر حیدر اباد سند موقعیت دارند و دراین دوساحه هزاره های زیادی بود وباش دارند و به پیشه های تجارت مغازه داری مشغول اند.

داخل ایالت سند:

ial,helvetica,sans-serif>در داخل ایالت سند نیز هزاره ها ی زیادی بشکل قبیله وار در مناطق سانگر ، نواب شاه ، و غیره سکونت دارند که بیشتر زمیندار اند و به زمینداری مشغول اند وازجمله زمین های شخصی خانواده جنرال محمد موسی مرحوم و ملا محمد جان پسر عمویش در همین نواحی میباشد .

مچ

مچ یکی ازشهرهای بلوچستان است و درحدود ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی کویته موقعیت دارد . دراین شهر هزاره های  زیادی سکونت دارند که بیشترین شان به کار کردن در معادن زغال سنگ مشغول هستند .  تیکدار محمد جان شهید یکی از شخصیت های سیاسی و اجتماعی هزاره های مچ بود که توسط باند ترورستی سپاه صحابه به شهادت رسید  در مچ نیز بیشتر از یکصد خانوار هزاره سکونت دارند .

لورلایی به مسافت حدود دوصد کیلومتری  شمال شرق کویته موقعیت دارد  دراین شهر نیز هزاره ها سکونت دارند و به همین گونه در نواحی این شهر در شهرک های سنجاوی ، دوکی ، ژوپ، مسلم باغ  و ارنایی نیز ده ها خانوار هزاره سکونت دارند .

هزاره ها بطور پراکنده در شهر های تربت ، خضدار ، لسبیله ، حب ، سبی ، دهادر، دیره مراد جمالی ، اوسته محمد ، صحبت پور ، دیره الله یار، نوشکی ، دالبندین  و تفتان نیز سکونت دارند که بیشتر یا کارمندان دولت هستند ویا پیشه های چپلی دوزی ( موچی گری ) ، پنچرگیری ، دوکانداری  و هوتل داری مشغول هستند .

هزاره ها در شهر های بزرگ پاکستان مانند لاهور، راولپندی ، اسلام آباد و پشاور نیز سکونت دارند اما متفرق هستند . مرحوم  نصرت فتح علی خان  و اجدادش که در فن سرودن موسیقی قوالی شهرت جهانی داشت  از هزاره های  بوده که از منطقه بهسود  از مناطق شرقی هزاره جات  هجرت نموده و در شهر لاهور سکونت داشتند .

پاره چنار مرکز کرم ایجنسی  از مناطق قبایل آزاد میباشد  ، شهروندان پاره چنار هفتاد در صد  شیعه مذهب هستند و به همین علت  دراین شهر نیزهزاره ها بطور دسته جمعی ده ها خانوار زندگی مینمایند که به هزاره های کرمی در بین دیگر هزاره ها ی پاکستان شهرت دارند .

ضلع هزاره ساحه یی از ایالت پنجاب است که به هزاره های چچ مشهور است  و این ها هزاره های هستند که قبل از قتل عام هزاره ها توسط  عبدالرحمن در افغانستان ، در همین ناحیه بود وباش داشته اند و تمام رسومات ، فرهنگ و حتی زبان خودرا فراموش نموده وبیشتر به زبان پشتو و هند کو صحبت میکنند .  شماری مورخین براین عقیده اند که این مردم  از عصر حکومت مغولها در هند سکونت دارند .

اما مشخص نیست که ایا منطقه به اسم هزاره است  یا این قوم یکی از اقوام هزاره است ؟ امید واریم  در اینده در مورد این ساحه بزرگ و اهالی ان تحقیق نموده و معلوماتی ارائه دهم .

والسلام علیکم ورحمت الله

 

 

 

منابع مأخذ

 

     نام کتاب                                                         موئلف

هزاره ها از قتل عام تا احیای هویت                  بصیر احمد دولت ابادی

ازکربلای معلی تا کربلای کویته              شهداویلفر ارگنایزیشن کویته بلوچستان

با سپاس از همکاری اقایون  بهادر حسین موحدی نائب مدیر و استاد حوزه علمیه  جامعه امام صادق (ع) ، محمد هادی اخلاقی مدیر کتاب فروشی جامعه امام صادق و غلام سخی اسدی  مسئول اداری جامعه امام صادق (ع) در کویته پاکستان.

و با سپاس بی پایان از همسر عزیزم و دخترم  فاطمه قاسمی که در تهیه معلومات مرا یاری نمودند .    

 


+;نوشته شده در ;پنجشنبه بیست و چهارم تیر ۱۳۸۹ساعت;۱۶:۴۹ توسط;علی قاسمی; |;

2,261بازدید

۱۹ دیدگاه »

  1. بابک سرطان ۲۴, ۱۳۸۹ در ۱:۳۰ ب.ظ -

    پنجشنبه ۲۴ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۳:۳۰

    خیلی وبلاگ باحالی داری تبریک می گم.به من هم سر بزن.اومدی نظر یادت نره

  2. حسین مودناس سرطان ۲۴, ۱۳۸۹ در ۵:۵۸ ب.ظ -

    پنجشنبه ۲۴ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۷:۵۸

    سلام.من از وبت دیدن کردم…خوشحال میشم به وب منم بیای(سلطان غم
    بلاگفا) و نظرت رو بدی…

  3. دوستدار شما امیر سرطان ۲۴, ۱۳۸۹ در ۵:۵۸ ب.ظ -

    پنجشنبه ۲۴ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۷:۵۸

    دلم می خواد خیلی زیاد
    با یکی حرف بزنم …
    در میان عاشقای خسته باز
    داد بزنم …
    آخه من غریبه هستم با همه …
    آخه من خیلی دلم گرفته است و خسته ام …
    خسته از هر چی که بود و خسته از هر چی که هست
    باز دلم گرفته است …
    یکی آشنا بیاد… به چشم من زل بزنه …
    خستگیمو در کنه …

  4. ناروی سرطان ۲۴, ۱۳۸۹ در ۹:۰۳ ب.ظ -

    پنجشنبه ۲۴ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۲۱:۳

    سلام قاسمی عزیز .
    خیلی از قومای داخیل وطن بالای هزاره های کو یطه انتقاد داردو دها طامات بافی میکند . این نوشتاری تان در حقیقت پرده برداشته که هزاره های پا کستان بعد از جلای وطن تا چه حد ,
    خاص برای حفظ هویت ازرگی شان تلاش, و چه بسا دراین را خیلی از فرزندان صدیق و لایق شان را قربانی داده است .
    اما هزارهای همان دوره سیاه که هم اکنون در مشهد به نام خاوری زیست وزندگی میکند هویت شان فراموش و یا هم به اثر خود سانسوری ازبین رفته است .
    خلیلی

  5. هزاره سرطان ۲۵, ۱۳۸۹ در ۵:۵۶ ب.ظ -

    جمعه ۲۵ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۷:۵۶

    رحمت جان حیفی وقت نیست که سری کسیف ترین انسان های دنیا زایه مکنی هزاره های کویته … جنایت که از طرف هزاره های کویته سری هزاره افغانستان شده از طرف اوغان نشده قبل از امدن هزاره های افغانستان هزاره های کویته کانی کوله کار کردن را بلد بود یا هم مزدور اوغان بود چپلی جور کردن را وقتی هزاره های افغانستان داخیل کویته میشه دست به کار های بازار مزند در قلبی اوغان ها قنداری بازار و لیاقت بازار مارکت ها باز مکنید کم کم هزاره های کویته را از کوه و مزدوری اوغان ها بسوی بازار میاوره و امروز از برکت هزاره های افغانستان هزاره های کویته دربازار ها دیده میشه اگر جنگ های داخیلی نمیبود هزاره های افغانستان در کویته نمیامد هزاره های کویته تا بحال زیری کوه های کانی کوله گم بود امروز در گلیستان تاون قمت ترین جای در کویته هست سرمایه دار های هزاره های افغانستان زندگی مکند و در هزاره تاون هم سرمایه های هزاره های افغانستان هست خانه های زیبا دوکان های زیبا مارکت های زیبا جور شده باز همین هزاره های کویته اینقد حسود هست هیج دید شان نمیایه باورکنید اینقد توهین تحقیر که هزاره های افغانستان از دست هزاره های کویته میشه هیج انسان های دنیا در هیج جای دنیا نمیشه افغانستان تجزیه میشه انشالا روزی میرسه که هزاره های کویته در هزارجات دنبالی سرپنا و یک لغمه نان سرگردان بگرده ما سری همین لهجه کسیف شان که از وردو پنجاپی سیندیی قاتی شوده ریشخند بکنم.

  6. هزاره سرطان ۲۵, ۱۳۸۹ در ۶:۰۵ ب.ظ -

    جمعه ۲۵ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۸:۵

    قاسمی ساحب حیفی وقت نیست که سری … زایه مکنی هزاره های کویته … جنایت که از طرف هزاره های کویته سری هزاره افغانستان شده از طرف اوغان نشده قبل از امدن هزاره های افغانستان هزاره های کویته کانی کوله کار کردن را بلد بود یا هم مزدور اوغان بود چپلی جور کردن را وقتی هزاره های افغانستان داخیل کویته میشه دست به کار های بازار مزند در قلبی اوغان ها قنداری بازار و لیاقت بازار مارکت ها باز مکنید کم کم هزاره های کویته را از کوه و مزدوری اوغان ها بسوی بازار میاوره و امروز از برکت هزاره های افغانستان هزاره های کویته دربازار ها دیده میشه اگر جنگ های داخیلی نمیبود هزاره های افغانستان در کویته نمیامد هزاره های کویته تا بحال زیری کوه های کانی کوله گم بود امروز در گلیستان تاون قمت ترین جای در کویته هست سرمایه دار های هزاره های افغانستان زندگی مکند و در هزاره تاون هم سرمایه های هزاره ها افغانستان هست خانه های زیبا دوکان های زیبا مارکت های زیبا جور شده باز همین هزاره های کویته اینقد حسود هست هیج دید شان نمیایه باورکنید اینقد توهین تحقیر که هزاره های افغانستان از دست هزاره های کویته میشه هیج انسان های دنیا در هیج جای دنیا نمیشه افغانستان تجزیه میشه انشالا روزی میرسه که هزاره های کویته در هزارجات دنبالی سرپنا و یک لغمه نان سرگردان بگرده ما سری همین لهجه شان… که از وردو پنجاپی سیندیی قاتی شوده ریشخند بکنم

  7. خرمی سرطان ۲۵, ۱۳۸۹ در ۷:۰۵ ب.ظ -

    جمعه ۲۵ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۹:۵

    دوست گرامی آقای قاسمی درود بر شما ! نوشته های تان در مورد تاریخ هزاره کویته ارزشمند و قابل تقدیر است چرا در واقع بررسی پاره ای از پیکر هزاره چند پاره است که هرگاه مورد کنکاش قرار نگیرد در واقع گم خواهند شد همانگونه که هزاره ایران زیر نام ببری و یا خاوری هویت هزارگی شان را از دست داده اند و همانگونه که هزاره های مهاجر به آسیای مرکزی برای همیشه هویت شان را گم کردند که نشان و اثری از ایشان نیست ! و هزاره های ضلع هزاره در نزدیکی اسلام آباد پاکستان که فقط همین نام برای شان باقی مانده است ! باقی هزاره ها که جدیدا به کشور های پرنگی مهاجر شده اند اگر فکری به حال تاریخ و هویت شان نشود نسل های بعد دیگر هزاره نخواهند بود بلکه از بیخ پرنگی خواهند شد و تنها از ایشان صورت و قیافه هزاره گی باقی خواهد ماند که آن هم در دنیا بشترین نفوس را دارند و هزاره در مقایسه با باقی مهاجرین نژاد زرد یک نسوار هم نیست !؟ البته ، اگر مهاجرت هزاره های جدید به کویته نبود هزاره های آن دیار هویت و شخصیت شان گم شده بود و از این جهت هزاره های کویته مدیون مهاجرین جدید اند که حتی روش روزمره زندگی شان با اقتباس از هزاره های مهاجر دگرگون شد و نوشتار شما همین کاستی بزرگ دارد و از این جهت حق با هزاره است گرچند ایشان متاسفانه تند رفته و عفت قلم را زیر پا گذاشته است ولی بررسی تاریخی و کنکاش زوایای یک اجتماع آن گاه کامل و ارزشمند است که همه ای آن زوایای پیدا و پنهان ولو با استفاده از زبان اشاره ، کنایه ، استعاره و… مورد بررسی قرار گیرد !؟ دوست گرامی بیان حسن و عیب در کنار هم زیباست ! کویته سال ۶۱ که من دیدم با کویته کنونی زمین تا آسمان فرق دارد ! از باب مشت نمونه خراوار در آن سال از گویش هزارگی چیزی زیادی باقی نمانده بود و من هزاره از گفتار هزاره کویته تنها واژه های ربطی را آن هم بصورت ناقص می فهمیدم ! نوع زندگی شان هم که واویلا بود ! اقتصاد و بازار شان به موچیگری خلاصه می شد ! و کان کوله و… حال هم نقاط قوت و متاسفانه هم نقاط ضعف بیساری را از هزاره های مهاجر جدید گرفته اند اگر در این زمینه حرفی برای گفتن دارید لطفا به نشر بسپارید تا نوشتار سابق تان کامل گردد ! موفق باشید ! . یاحق .

  8. حیدری سرطان ۲۶, ۱۳۸۹ در ۹:۲۹ ق.ظ -

    شنبه ۲۶ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۹:۲۹

    سلام اقای قاسمی تشکر از اینکه یادی از هزاره های کویته کردی

  9. علی قاسمی سرطان ۲۶, ۱۳۸۹ در ۷:۲۹ ب.ظ -

    شنبه ۲۶ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۹:۲۹

    سلام خدمت دوستان بالخصوص اقای هزاره و خرمی بزرگوار!
    عزیزان ماباید باریکی های را در راستای وحدت ملی هزاره ها مد نظر داشته باشیم و هیچ گاهی به این فکر نباشیم که این عضو جدا شده از پیکر هزاره های افغانستان را قطع کنیم و به دور اندازیم . و بیان اقای هزاره گویای این موضوع است اما من این را تائید نمیکنم بلکه براین باورم که هزاره همه یکی هستند کویته گی یا بامیانی و دایزنگی و افغانی و جاغورگی ندارد .
    امروز به فرمایش شما اگر خانه های گلستان تاون و مارکیت های بروری و هزاره تاون ملکیت هزاره های افغانستانی است ، این را بایدفراموش نکنیم که همین هزاره های کویته بوده که این دوستان تحت پوشش انها به کشور های عربی و غیره مسافرت نموده و صاحب ثر وت شده اند و اینها سرمایه باد اورده نداشتند .
    بنأ موجودیت هزاره های کویته خود بزرگترین پشتوانه برای هزاره های افغانستان بوده و دراینده نیز خواهند بود .
    هر جامعه افراد خوب و بد دارد و ما نباید جنگل انبوه را به خاطر چند درخت خشکیده بی ثمر به آتش بکشیم .
    جامعه هزاره افغانی هم چندان بهتر از انها نبوده و نه اکنون است ، ماشاهدا ظلم های هزاره های افغانستان بر یکدیگر شان در مهاجرت ها بوده ایم که اینجا جای بحث این موضوع نیست .
    همین اکنون شمار زیادی از دوستان ما در ایران و قم خود را افغانی میگویند و افغانی هم هستند اما اقامه ایران را در پاسپورت پاکستانی شان ثبت نموده اند. ا
    مید وارم متوجه مسائل شده باشید .

  10. خرمی سرطان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۰:۳۵ ق.ظ -

    یکشنبه ۲۷ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۰:۳۵

    قاسمی عزیز سلام ! سالیم و شاد و خندان باشید ! من هم با نظریه اخیر تان موافقم و نوشته های تان در مورد کویته و هزاره های آن دیار جالب و ارزشمند و قابل قدر است و با تندروی جناب ازره هم موافق نبودم ام بلکه در تاید نوشته های شما عرضم این است که نه تنها پردازش تاریخ هزاره های کویته به عنوان پاره ای از پیکر هزاره هزار پارچه لازم و ضروریست بلکه همت و پشتکار عظیم لازم است تا دنبال هزاره های هضم شده و گم شده در درون دیگر اقوام و کشور ها باشیم تا بتوانیم هزاره های گم شده را باز یابیم !؟ تنها عرضم این بود که اگر در نوشته های تان اندکی به تاثیر مثبت یا منفی متقابل هزاره های کویته مهاجرین قدیم و جدید بر همدیگر بپردازید قطعاَ نوشتار تان پربار تر خواهد شد موفق باشید !
    و اما در مورد مطلب ناراحت کننده ای تان ذیل نوشتار بنده باید عرض کنم که :
    غرض ینده فقط مزاغ بود و شوخی ، جدی نگیر و قار نکو خوشگل موشی برادر گرامی ! برعکس بنده از انتقادات شما دوستان عزیر نه تنها خدائی نخواسته ناراحت نمی شوم بلکه اگر نظر ندهید و انتقاد دانشمندانی بزرگواری چون شما اگر نباشد این نوشته ها هرگز پر بار نخواهد شد در واقع انتقاد برزگانی چون شما لازم و ضروریست و باعث خوشحالی بنده است و می دانید که فورا به انتقاد و پیشنهاد شما تربیت اثر داده و اصلاحات لازم را اعمال کردم !! پس بزرگوار قار نکو و حتما با انتقاد های تان راهنما و راهگشائی بنده باشید و باردیگر تکرار عرض می کنم که از روی شوخی بود و جدی نگرید و ما را از راهنمائی های عالمانه ای تان محروم نفرمایید ! اگر خدائی نخواسته قار کردید بنده هم مقابله به مثل نموده و اصلاَ در پی نوشته های شما نظر نخواهم داد !؟ پس برادر گرامی برای پولغو هم که شده قار را دور بریز و ناز نکو و همچنان با نظریه های جالب تان راهگشائی ما باش تا ما هم با دل خوش و خاطر جمع به نوشته های شما نظر بدهیم ! پس پولغو یادت نرود هه هه هه هه هه ……….. پایدار و پیروز باشید ! .

  11. ازره سرطان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۱:۴۹ ق.ظ -

    یکشنبه ۲۷ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۱:۴۹

    سلام برارو . هر کس چم پوت وجدان خوره زیر پای مونه نظر مدیه .
    امروز مردم ازره کوطه بلدی , زبان, کلچر , قوم ازره وو
    هر رور مجلس دیره .
    شمو بورید در یو توب سیل کید .
    ازره ایران چکه این کار را ننه .
    مردم ازره کو طه با احساس قوم دوست است .هزاره جان تو ترو خشک را بیخی در میدی قضاوت از تو ملا عمر وری استه .

  12. ناروی سرطان ۲۷, ۱۳۸۹ در ۱۰:۰۱ ب.ظ -

    یکشنبه ۲۷ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۲۲:۱

    سلام دوباره قومای عزیز !
    دیدگاه رهبر شهید مزاری مرحوم را در قبال احساس مردم هزاره کو یطه میتوانید در این سایت و یدیویی, سمعی وبصری ببنید و بشنو ید
    http://www.hazaranetwork.com/video/baba-mazariras-interview-on-1

  13. صلصال سرطان ۲۹, ۱۳۸۹ در ۱۰:۱۹ ق.ظ -

    سه شنبه ۲۹ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۰:۱۹

    ناروی برار رهبر تو نصف هزاره ا اوغانستانی ره قتل عام کد برای هزاره پاکستان دیگه چی گل ره در سر شی خاد زد . بس کین از جنایت کار گفتو خجالت بکشین به خدا بیش از صد ها نفر آزره مه میشنیخ شوم که مزاری قاتل ازونا استه .

  14. ازره استرالیا سرطان ۳۰, ۱۳۸۹ در ۲:۲۵ ب.ظ -

    چهارشنبه ۳۰ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۱۴:۲۵

    صلصال مثلی از تو اده ما از بوده تو نا بوده خوبه میدانم که تو کی
    امروز میلیون ها هزاره جانخوره فدای رهبر خومونه

  15. رضائ سرطان ۳۱, ۱۳۸۹ در ۵:۱۶ ق.ظ -

    پنجشنبه ۳۱ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۵:۱۶

    صلصال بودزم از شما نالایق ها باید از صفهئ زمین چده شوید

  16. خیرخاه سرطان ۳۱, ۱۳۸۹ در ۶:۱۳ ق.ظ -

    پنجشنبه ۳۱ تیر۱۳۸۹ ساعت: ۶:۱۳

    … خجالت بکش دست از توحین بردار اخر پیشمان موشی اکر احترام به رهبر ما
    نداری موشکیل شخصی تان است اما نود پنچ در صد مردم ما چه گوناه کرده که تو توحین مونی

  17. هزاره اسد ۶, ۱۳۸۹ در ۹:۵۸ ب.ظ -

    چهارشنبه ۶ مرداد۱۳۸۹ ساعت: ۲۱:۵۸

    اقای قاسمی و دوستان دیگر خدمت عرض شود هرچی را مه نویشتم واقیت ها بود من خدای نخواسته هیج دشمنی با هزاره های کویته ندارم قاسمی ساحب وقتی شما این کپ را میگین>> جامعه هزاره افغانی هم چندان بهتر از انها نبوده و نه اکنون است ، ماشاهدا ظلم های هزاره های افغانستان بر یکدیگر شان در مهاجرت ها بوده ایم که اینجا جای بحث این موضوع نیست.
    قاسی ساحب مه کامیلان فهمیدم همچی ظلم ها اگر صورتگریفته برای یک بار بوده و دوباره تیکرار نشوده ظالیم هم دیگر جا برای شان نبوده ولی در کویته موتسیفانه از روز که مردم مهاجر شدن تا اخرین وقت فروخته میشد قاسمی ساحب اگر یک سر به زاهیدان ایران بزنی باز میبینی چقد ناموس به بلچ ها فروخته شده باورکنید اینقد توهین تحقیر که هزاره های افغانستان از دست هزاره های کویته میشه هیج انسان های دنیا در هیج جای دنیا نمیشه

  18. هزاره اسد ۶, ۱۳۸۹ در ۱۰:۱۵ ب.ظ -

    چهارشنبه ۶ مرداد۱۳۸۹ ساعت: ۲۲:۱۵

    خدمت ازره جان عرض شود کدام زبان کدام کلچر ازره جان وقتی که یک هزاره کویته کپ میزنه ادم نمیفهمه نه هزارگی هست نه اوردو نه انگلسی وقتی کلچر میگی کلچر کامیلان کلچر هندو هست ازره جان مه در مجلس شان هم بودم ودر سال گرد شهادت بابه مزاری هم بودم که کلان های ازره کویته امده کپ برای گفتن نداشته که هیج حتا جلسه را سرد کرده ازره جان شما از هزاره های ایران یاد کردین هزاره های ایران کاملان موقعیت شان با هزاره های کویته فرق داشته اگر یک بار کتاب که به نام مردم هزاره و خراسان بزرگ را مطالعه کنید باز میفهمید

  19. هزاره اسد ۶, ۱۳۸۹ در ۱۰:۲۳ ب.ظ -

    چهارشنبه ۶ مرداد۱۳۸۹ ساعت: ۲۲:۲۳

    خدمت صلصال خان عرص شود اگر بابه مزاری در بین هزاره ظهور نمیکرد هزاره های افغانستان هم میسلی هزاره های کویته میبود امروز هزاره های کویته را چهار خانه سید با چهار خانه قندهاری وسیله برای خود دروست کرده از این همه هزاره کسی نیست که وزیر شود که چهار خانه سید یک نفر وزیر میشه از این همه هزاره کسی نیست نماینده شود که از چهار خانه قندهاری یک نفر نماینده میشه صلصال خان میگه تا احمق در جهان باشد مفلیس در نمیمانه یالی تا میسلی صلصال واری احمق ها در بین هزاره ها باشد سید ها قندهاری ها سالار شان هست امروز ما در بین هزاره ها کسیفترین انسان ها را داریم که هنوز شیخ اصف محسینی سوار شان هست صلصال وقتی شما شهید مزاری نقد مکنید نام خود را بچه ناجایز شیخ اصف محسینی بان نه صلصال امروز هزاره شیعه هزاره سنی هزاره شش امامی هزاره صلصالیزم هزاره بیدین همه بابه مزاری را بعنوان پدر هزاره های دنیا میشناسه ولی شما های که خواهر خود برای درس خاندن پیشی شیخ کسیف محسینی ماندین برای تان بچه دار ساخت هیج کپ نیست قبول داشته باشید یا نه