نگاهی به کابینه جدید جناب اقای حامد کرزی

 

نگای به کابینه جدید جناب اقای حامد کرزی  

 با نگاهی گذرا به سوابق اقای کرزی در انتخواب  کابنیه های گذشته اش از سال  ۱۳۸۱ تا کنون به خوبی می توان نوع نگاهی او را در انتخاب کابینه دید وبه تحلیل گرفت .

پس از تأخیر خسته کننده در اعلام کابینه  و گمانه زنی، های  چند جانبه  سرانجام حامد کرزی رییس جمهور افغانستان، کابینه جدید را اعلام کرد.

 آقای کرزی از یک طرف از سوی جامعه بین المللی تحت فشار بود تا کابینه ای متشکل از اعضای کارآمد معرفی کند تا با فساد اداری  مبارزه کنند و تبعیض های ناروا  را که در دوره های گذشته به خصوص در مناطق مرکزی اعمال می شده  بر دارد . از طرف دیگر و به اثر  وعده های خود برای دادن پست های دولتی به چهره های سیاسی عمده ای که به برنده شدن وی در انتخابات کمک کردند، فشار مضاعف را تحمل می نمودند  و در فکر چاره بودند که به چه صورت از آن وعده ها پشت پا بزند. 

با نگاهی به کارنامه  آقای کرزی در گزینش کابینه های گذشته اش از سال ۱۳۸۱ تا کنون ، می توان به سادگی نوع نگاه شان را تصویر کرد و ورد پای آن نگاه را در  تعین کابینه جدید دید .

گرچند توافقات بن  در سال ۱۳۸۱  روی کاغذ  زمینه را  برای یک حکومت دارای پایه های وسیع، چند قومی و متوازن سیاسی به وجود آورد. با این حال ، قدرت عملاً به صورت عمده در اختیار آنچه که “ائتلاف شمال” خوانده می شد و بویژه میان شاخه کوچک نظامی حزب جمعیت متشکل از چهره های موسوم به “پنجشیری” و وجمعی افغان ملیتی ها  قرار داشت. چون چهره های موسوم به “پنجشیری ها از یک طرف دوستم  ومحقق از طرف دیگر قدرت مطلقه بر شمال داشتند.

بدین ترتیب، ائتلاف شمال، که به دنبال سقوط طالبان کابل را در کنترل خود گرفته بود، برنده تمام عیار بازی بود. این کابینه متوازن نبود، چرا که در آن به برخی از گروهها بیش از اندازه لازم سهم داده شده بود و برخی دیگر از سهم واقعی برخوردار نشده بودند. کوتاهی در عملی کردن توافقات بن در زمینه برقراری مناسبات مبتنی بر تسهیم متناسب قدرت، کشمکش داخلی شدیدی را میان چهره های مختلف داخل حکومت به دنبال داشت.

 برای رهای از این وضعیت باید آنها را به طمع  پست مقام  به مرکز کشاند  تا بدین وسیله از نفوذ وقدرت آنها در شمال بکاهد وهم چنین  در اختیار مستقیم  خود قرار دهند   این همان نکته ای که بعضی تحلیل گران سیاسی بر این دو فعال سیاسی خورده می گیرند .  

بدین لحاظ در آوایل حکومت کرزی به  ائتلاف شمال  بهای بیشتر داد  17 پست مهم از میان جمعاً 30 پست  واگذار کرد .  که وزارتهای مهم دفاع، داخله، خارجه، برنامه، تجارت و ریاست امنیت ملی جزو آنها می شد. در این میان تنها دو پست ریاست دولت و وزارت مالیه در اختیار گروه به اصطلاح “رم” متشکل از طرفداران ظاهرشاه قرار گرفت. ونقش افغان ملیتی ها کم رنگ بود این همان نکته بود که جناب کرزی را ازار می داد . چون مشکل جناب اقای کرزی این است  که هنوز تار پود قومی  وذهنیت های فرسوده گذشتگان را دارد  ودر همان خط سیر می کند . درست نقطه  توفق نامه بن .

 بین سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۵ کم کم فرصت یافت تا ازشر ائتلاف  هر کدام به بهانه خلاصی یابد  برای این کار ابتدا  چهره های موسوم به “پنجشیری­ را در کنار خود گرفت.  دوستم را با اکبربای انداخت . ومحقق را به بهانه دیگر  از کابینه بیرون کرد.  تا زمینه برای افغان ملیتی ها باز باز تر شود . به هرطریق شده جلوی رشد شمال مناطق مرکزی را بگیرد  ودراین کار موفق  نیز شد.  ثمره این نوع تلاش آقای کرزی  را در دورها ی گذشته شان به وضوح می توان دید . بودیجه های اضافه هر ساله ای دولت ایشان حکایت  از تلاش ناپسندانه ایشان دارد .این بودجه های اضافی  اکثرا مربوط به مناطق مرکزی وبعضی نواحی شمال می شد.

 بدین ترتیب، در کابینه سال ۱۳۸۴ آقای کرزی پس از نخستین انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴ تنها چهره مهم این ائتلاف یعنی دکتر عبدالله عبدالله حضور داشت.

 با این حال  او نیز این مقام را  در سال ۱۳۸۵ به دکتر دادفر اسپنتا از هرات واگذار کرد . بدین ترتیب، افغان ملیتی ها  عمدتاً متعلق به جنوب و غرب افغانستان جایگزین چهره های “جهادی” وابسته به ائتلاف شمال شدند. (رحیم وردک وزیر دفاع، انوار الحق احدی وزیر مالیه، علی احمد جلالی وزیر داخله، امین ارسلا وزیر بازسازی، امین فرهنگ وزیر اقتصاد، و حنیف اتمر وزیر انکشاف و توسعه روستاها شد.)

 علاوه بر این، آقای کرزی با انتصاب اسماعیل خان به عنوان وزیر انرژی و آب، عبدالرشید دوستم به پست سمبلیک رییس ارکان فرماندهی اعلای قوای مسلح و گل آقا شیرزی به پست وزیر شهرسازی (و بعد به عنوان والی ننگرهار) سه تن از مهمترین نیروهای قدرتمند را در اطراف خود گردآورده و قدرت خویش را بیشتر تحکیم بخشید.

 اما کنارزدن  چهره های مهم “جهادی” از پستهای فعال دولتی باعث شد تا نقش آنها را به عنوان حریف آقای کرزی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴  توجیه کند. تا با آقای کرزی  نه در کنار یگدیگر بلکه در مقابل یگدیگر قرار بگیرند  یونس قانونی، محمد محقق و ژنرال دوستم در رقابت ریاست جمهوری وارد شده و تلاش کردند تا از گروههای مختلف قومی در این انتخابات نمایندگی کنند. تا بدین وسیله قدرت خود را به رخ حریف بکشند . 

متاسفانه همه این آقایان نه تجربه عملی  چنین
ک
اری را داشتند و نه از علوم چنین کاری بهره گرفتند نتیجه همان شد که دیدم .    

 آقای کرزی متوجه این نکته شد که  نه زمان ما زمان گذشته گان ما  است  ونه برای  جامعه جهانی قابل تحمل است  ونه اقوام مختلف اقوام گذشته باقی مانده است . به هیمن دلیل از سال ۱۳۸۶  سیاست کنارزدن مخالفان را با سیاست مدارا و دلجویی عجین کرد و طی آن شبکه پیچیده ای از روابط با فرماندهان، رهبران قومی و دیگر بازیگران قدرت به وجود آورد. شر اکبر بای را ازسری  دوستم تا حدودی کم کرد وزمینه بازگشت شان را از ترکیه فراهم ساخت . آقای محقق را به وعده های کرسی مناسب برای خود ویا اطرافیانش دوباره در زمره ای  متحدان خود قرارا داد .

 انتخابات سال ۱۳۸۸ بازتاب همین سیاست است که براساس آن وی با بازیگران عمده قدرت چون ژنرال دوستم، محمد محقق و دیگران به معامله روی آورد تا در ازای حمایتشان پستهای دولتی و دیگر امتیازات را در اختیار آنان قرار دهد. یعنی همان کسانی را که پیش از این تلاش کرده بود تا موقعیت شان را در جامعه و سیاست افغانستان تضعیف کند.

 پرسش مهم اکنون این است که آیا آقای کرزی توانسته است منافع و علایق این بازیگران قدرت را تأمین کند یا نه ؟  و چگونه او می تواند توازن را بین نیروها و جناحهای مختلف در شرایط حاضر برقرار سازد؟.

 به طور کلی، شاید بتوان گفت که کابینه پیشنهادی آقای کرزی تغییرات مهمی  در آن احساس نمی شود . نیمی از کابینه جدید را همان چهره های ناکارامد سابق تشکیل می دهند که  از سال ۱۳۸۴ در اطراف وی بوده اند. اینها عمدتاً تکنوکراتهای تحصیلکرده در غرب افغان ملیتی های مدرن هستند که در قالب جدید تر تبیض را به شکل مدرن اش می خواهد در این کشور پیاده کند. که متاسفانه به نظر می رسد رضایت  کشورهای اصلی کمک کننده به افغانستان را به خود جلب نموده ویا به تعبیر دیگر به منافع آنان تن در داده  تا توانسته بر کرسی های خود باقی بماند .

ناظران سیاسی معتقدند که نقش خلیل زاد را در متقاعد ساختن ومیانجی گیری بین افغان ملیتی ها – که خود رهبر و بانی این طرح در قالب مدرنش است – وبین کشورهای کمک کننده  نمی تواند نادیده گرفت . 

 اغلب وزرای مهم  را همچنان در پست های خود شان  ابقا کرده است. 13 تن از 23 وزیر آقای کرزی به شمول عبدالرحیم وردک (وزیر دفاع)، حنیف اتمر (وزیر داخله) و عمر زاخیلوال (وزیر مالیه) پستهای خود را حفظ کرده اند.

  سه تن از اعضای کابینه جدید درگذشته در دولت آقای کرزی حضور داشته اند:

1- انورالحق احدی وزیر اقتصاد (قبلاً وزیر مالیه) شده

2-  و سید مخدوم رهین وزرای اطلاعات و فرهنگ  

3-  و عنایت الله نظری عودت مهاجرین .  دونفر اخیر همان  پستهای سابق خود در دوره انتقالی را حفظ کرده است  .

 کابینه پیشنهادی آقای کرزی تنها 7 چهره جدید دارد : وسرنوشته وزیر امور خارجه یکماه دیگر روشن خواهد شد  که ایا باز از مهر های قدیم است ویا شخص جدید بکار گذاشته خواهند شد .

1-     میرزا حسین عبداللهی وزیر فواید عامه،

2-     محمد ییلاقی وزیر تجارت،

3-     حامد گیلانی وزیر سرحدات، اقوام و قبایل،

4-      اسماعیل منشی وزیر کار و امور اجتماعی،

5-     عنایت الله بلیغ وزیر حج و اوقاف،

6-     محمدالله بتاش وزیر ترانسپورت و هوانوردی  

7-     و عبیدالله عبید وزیر تحصیلات عالی.

 نیم دیگر کابینه را که پستهای مهمی به شمار نمی رود، اگرچه وزرای تکنوکرات اشغال می کنند، اما آن چنان که میر احمد جوینده عضو پارلمان افغانستان به آن اشاره کرد، از سوی بازیگران قدرت نامزد شده اند. آقای جوینده می گوید: «…[کابینه جدید] شبیه یک کارخانه است… چیزی در آن عوض نشده است.»

در نتیجه می توان گفت، کابینه جدید دو نکته را برجسته می سازد. نخست آن که آقای کرزی در معرفی کابینه اش رضایت کشورهای کمک کننده غرب را بیشتر از حفظ منافع جنگسالاران و دلالان قدرت مد نظر داشته است. چرا قطع احتمالی کمکهای بین المللی برای او و دولتش اهمیت حیاتی دارد.

دوم این که درکابینه جدید جناب آقای کرزی ؛  تغییرات چندانی مشاهده نمی شود .وامید زیادی نمی توان به آن داشت .  شبکه ای که از سال ۱۳۸۵ در اطراف وی تنیده شده ویا خود عامدا به وجود آورده  و او را در تحکیم قدرتش یاری رسانده  به این سادگی  کنار رفتنی نیست  کابینه او عمدتاً شامل نخبگان تکنوکرات و تحصیل کردها وافغان ملیتی های مدرن است که در معادله کشمکش داخلی برای حذف نخبگان جهادی ائتلاف شمال وحذف بودیجه های مناطق مرکزی  نقش مهمی داشته اند.

با این حال چه باید کرد؟ 

فعلان سیاسی که کار خود را کردند همیشه هدف که همان مقام است  برای آنها مهم است  برای رسیدن به آن همه وسیله را مباح  می داند . وما نمی تواتیم ملامت شان بکنیم  چون سیاست اش این را اقتضا می کند .

 چشم مردم  به نخبه های ملت دوخته شده  نخبه های که ادعای  همدردی  واقعی با این ملت را دارد  شخصیت های که شایستگی شان اقتضا می کند که راه خود را از فعالان سیاسی جدا نموده  بجای اینکه توجیه گر اعمال فعالان سیاسی باشند  گاه بیگاه  آن فراموش شده ها  را و غم غصه شان را به دولت مردان  گوش زد نمایند.  چون دولت مردان وفعالان سیاسی  چنان با چنگ دندان به قدرت چسپیده اند که ابتدای ترین حقوق مردم که همانا امنیت باشد از یاد شان
رفته ،  دغدغه رفتن قدرت از کف شان ،  امان نمی دهند.

 باید دید که آیا نخبه علمی  وفرهنگی وقلم بدستان کشور همان راهی را می پیماید که فعالان سیاسی جلوی پایشان می گذارد ؟  و یا نه رویش عاقلانه ومردم دارانه تری  را در پیش می گیرند ؟ این سوال است که پاسخ آن نیاز به گذشت زمان دارد .  

ضمنا خلاصه زندگی نامه اعضا کابینه همراه با عکسهای شان را می توانید در این ادرس بیبینید

http://jaghori1.webphoto.ir/10094-1.htm

مدیریت سایت

+;نوشته شده در ;یکشنبه بیست و نهم آذر 1388ساعت;23:26 توسط;مدیریت وب سایت ; |;


دیدگاه برای “نگاهی به کابینه جدید جناب اقای حامد کرزی
  1. دوشنبه 30 آذر1388 ساعت: 11:8
    سلام قومای گل . زنده باشی . زحمات تات قابل قدر است ! بلی دوست . در اوایل انتخاب کرزی , مذ کور از شعور سیاسی خوب بر خوردار نبود و تا هنوز هم پلانهای کاری شان را نظر به مشا ورین شان که از تکنو کراتهای افغان ملیتی و پشا تین خودشان است به پیش میبرد ! متاسفانه آنهم بیشتر به منافع خود شان و تبار شان!
    طی دوران حکومت کرزی فر صت مناسب بود برای افغان ملیت های پشاتین که خودرا بهتر و خوبتر منسجم نموده و آب را گل آلود کرده و به زعم خود شان ماهی مطلوب را بگیرد ! که در حقیقت چنین کاری را کرد !
    کرزی با آوردن فهیم و اسماعیل خان دا کتر عبدالله را کا ملا منزوی کرد ! و بازی سیاسی دیگر که خود تان تذ کر دا دید , علم نمودن اکبر بای در مقابل دو ستم بود !
    کریم خلیلی هم که بیشتر به منا فع شخصی و کاری برادرش حاجی نبی است . طی دوران معا و نتش , بخا طر حمله کو چیهای طالب به سر زمین بهسود , حتا یک عکس العمل کوچک هم از خود نشان نداد !
    از گذ شته اش اگر بگذریم و امید واریم که آینده کار چنین نبا شد .هرف برای گفتن زیاد است, نمیشود جز ئیات را بیشتر تو ضیح داد !

    امید واریم که در آینده نه چندان دور , کرزی به عهد خود وفا نموده , جا غوری و بهسود را که خود شایستگی ولایت شدن را دارد به ولایت ارتقا دهد . و همچنن در مورد وزارت خا نه ها و باز سازی صفحات مر کزی .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*