هزاره‌های ایران (4)

هزاره‌های ایران (4)
هزاره‌های خاوریFB_IMG_1587042446078
………..
هزاره‌های بومی در خراسان ایران را «ایل هزاره» و هزاره‌هایی که پس از نبرد با امیر عبدالرحمان و پس از آن به خراسان رفتند، هزاره و خاوری می‌گویند. اگرچند امروز همه را خاوری می‌خوانند. در نبرد بین هزاره‌ها و امیر عبدالرحمان و شکست هزاره‌ها جماعتی از آنان به کشور شیعی مذهب ایران پناه بردند. دولت آن وقت ایران با اعطای تابعیت ایرانی به این جماعت، اینان را در استان خراسان نزدیک به مرز افغانستان سکونت دادند. ظاهراً این گروه از مهاجرین هزاره، با انگیزۀ مذهبی مورد حمایت شاه و دولت ایران قرار گرفتند؛ اما در واقع استقرار آنان در نوار مرزی کاملاً به نفع ایران بوده است و می‌توانست در برابر تهاجم احتمالی افغان‌ها و حامیان‌شان (روس و انگلیس) و ترکمن‌ها، هزاره‌ها به عنوان مرزبانان شجاع و فداکار مورد استفاده قرار گیرند.
هزاره‌ها در بدو ورود به ایران در نوار مرزی ایران با افغانستان، اسکان یافته بودند به نام «ایل بربری» شهرت یافتند. این نام تا سال 1316 خورشیدی، بر این قوم اطلاق می‌شد. به روایتی در این سال دانشجوی جوان هزاره به‌نام محمدیوسف عبقری که دانشجوی دانشکدۀ افسری بود، هنگام ملاقات با رضا شاه پهلوی، از شاه درخواست کرد که نام «ایل بربری» به «هزاره» یا «خاوری» تبدیل شود. شاه پذیرفت و دستور داد که از آن پس این جماعت را به‌نام «خاوری» بخوانند؛ یعنی مردمی که از خاور و مشرق آمده‌اند. این روایت را برخی درست نمی‌دانند؛ اما تقی خاوری در کتاب مردم هزاره و خراسان بزرگ با اسناد این تغییر نام را آورده است.
هزاره‌های مهاجر به ایران، با پذیرفتن تابعیت ایرانی به آرامش نسبی رسیدند و به عنوان شهروند در جامعۀ ایران پذیرفته شدند و این پاره از پیکر هزارستان بزرگ، عنوان کلان قومی‌شان (هزاره) را سوگمندانه برای همیشه از دست دادند و نام «خاوری» را به جای واژۀ «هزاره» پذیرفتند؛ ولی ضمن حفظ هویت مذهبی‌شان، نام و نشان‌های طایفۀ هزاره‌گی و خاستگاه‌شان را حفظ کردند که نام طایفه‌هایی مانند جاغوری، پولادی، دای‌زنگی و… با زیر مجموعه‌های کوچک‌تر مانند مسکه، ممکه، اوقی، اشکه، قلندر و… نشان از آن دارند.
هزاره‌های ایرانی یا خاوری‌ مانند دیگر مردم این کشور با انگیزه‌های انسانی و توسعه‌ای اکنون شخصیت‌های مهمی کشوری تا سطح نمایندگی مجلس شورای اسلامی دارد و در مقام‌های بالای سپاه و ارتش حضور فعال دارند. از چهره‌های نام آور هزاره‌های ایرانی در عرصۀ ورزش، می‌توان از «خداداد عزیزی» فوتبالیست مشهور نام برد .
هزاره‌ها این روزها در ایران به خاوری و بربری مشهورند. برآورد می‌شود که خاوری‌ها در ایران بیش از دوونیم میلیون نفر باشند. خاوری‌ها ایرانی‌اند و شناسنامۀ ایرانی دارند و در خراسان رضوی زندگی می‌کنند. تنها وجه تمایز خاوری‌ها با دیگر اقشار جامعه چشم‌های بادامی و لهجۀ قومی‌شان است.
یکی از خاوری مطرح و نام‌آشنا در ایران دکتر غلام رضا انصاری است که در مسئولیت‌های دو دوره نمایندۀ مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، رئیس سازمان بهزیستی، یکی از مشاورین رئیس جمهور خاتمی، استاندار مازندران و سفیر جمهوری اسلامی در ترکمنستان بود.
پانوشت
. یاسر خرمی، ناوۀ گری، http://jaghori5.blogfa.com/post-60.aspx


2 دیدگاه برای “هزاره‌های ایران (4)
  1. خو آخه مردک تو چرا داری انقدر چرت میگی ؟؟؟
    اولین مهاجرت هزاره ها سال ۱۸۹۰ بود
    جنگ جهانی اول سال ۱۹۱۴
    چجوری میتونن یه عده بدبخت و آواره بیان و ۲۰ ساله ، مشغول جنگ های ایلی و طائفه ای بشن ؟؟؟؟؟؟؟
    جنگ بزرگ تیموری های افغانی با خاوری ها در جنگ جهانی اول اتفاق میوفته
    امیر افغانستانت کی بدنیا اومد ؟ سال ۱۸۴۰
    کی نسل کشی رو شروع کرد ؟ ۱۸۹۰ به بعد
    خو مردک خودت حساب کن اولین مهاجرت هزاره ها به ایران سال ۱۸۹۰ بوده وقتی اولین مهاجرت هزاره در این سال بوده
    تو همون سال ها یا بعد یا قبل
    جنگ خاوری تیموری قراره چه جوری اتفاق بیوفته ؟
    یه عده میان ، نه پول دارن نه خانه نه تجهیزات !!!!
    چجوری پس میخان وارد جنگ بشن ؟؟؟

    این اطلاعات رو عسگری و ویکی پدیا گفته من از خودم در نمیارم و جنگ این دو ایل هم در جنگ جهانی اول اتفاق افتاده ، چیزی که حتی ویکی فقه هم گفته و اسناد جنگ جهانی اول .

    این ینی خاوری ها از قبل در اینجا بودن . این چرت و پرت هایی که همه رو به پای یک عده مهاجر نوشتی ینی چی ؟؟؟ :///
    همه ی ما رو میخای افغانی کنی که مثلا چی بشه ؟ خداداد برای کشور افغ گل زد یا انصاری سفیر افغ بود ؟؟؟؟؟؟ یا مرحوم عبقری نام هزاره رو عوض کرد ؟؟؟؟
    اصن از این قوم چی میدونی ؟؟؟
    نویسنده رو نمیشناسم ولی خیلی از قلاده های در رفته ی هزاره میان و اطلاعات میگیرن و علیه ما بکار میبرن
    الان اینک مثلا خاوری ها رو افغانی کردی چیزی بهت اضافه شد ؟؟؟؟
    خو بدبخت برو د آغول خودت واق واق کن
    تو رو چه به نویسندگی تاریخ ؟؟؟؟
    برو به کشورت برس که دو نفر اعلام رئیس جمهوری نکنن

    وقتی خود خداداد داره میگه اجداد من در روستای ایلخی بودن
    بعد شما سبک مغزای هزاره یا به قول خودتان ازاره دیگ کدوم قلاده هستید ؟؟؟

    خو بعدشم ، خود همین قدمت سرتخت خاوری های تهران بیشتر از وجود کشوری به نام افغانستانه

    پس وقتی دفعه ی بعد خواستی مطلب بنویسی و وبلاگتو به سایت تبدیل کنی باید خیلی عمیق تر تحقیق کنی تا بلا نسبت شکر نخوری :/

  2. اون قسمت بالا :
    چجوری میخان یه ایل را بندازن که بعدش با تیموری ها جنگ کنن ؟؟؟؟
    برا نویسنده متاسفم خخ

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*