جاغوری یک - جاغوري؛ علل تعدّد نامزدها

جاغوري؛ علل تعدّد نامزدها و راهکار گريز از بن بست شکست!

شوکتعلي محمدي

http://www.jameahnew.blogfa.com/

جاغوري، از ولسواليهاي بزرگ ولايت غزني باستاني و از نظر قومي به «داي ميرکشه» تعلق دارد، که ريشه در «کشهي غور و زابلستان قديم» دارد. جاغوري در تاريخ افغانستان، نقش مهمي داشته و يک حوزهي فرهنگي به شمار ميآمده است. جاغوري رجال مهم و تأثيرگزاري را در تاريخ کشور داشته است.

جاغوري اکنون نيز از ظرفيت بالاي فرهنگي برخوردار است که بيشترين شمار دانشگاهيان و حوزويان جامعه هزاره و کشور را - به تناسب جمعيتش- به خود اختصاص داده است. پيشينهي روشن و ظرفيت فرهنگي جامعهي جاغوري براي فرهنگيان و فرهيختگان دلسوز جاغوري الزاماتي به وجود ميآورد که بايد از کيان و پيشينهي پر افتخار خود حفاظت و براي ارتقاي پايگاه اجتماعي و کشوري جاغوري متناسب با ظرفيت و توان فرهنگي فرهيختگان خود تلاش کند.

انتخابات «شوراي ولايتي» يکي از فرصتهايي است که جايگاه سياسي جاغوري را ارتقا خواهد بخشيد. شوراي ولايتي غزني در اين دوره، به دليل اعلام پايتختي ولايت غزني براي جهان اسلام، از اهميت و حساسيت بالايي برخوردار است.

تعدد و کثرت نامزدهاي محترم انتخابات شوراي ولايتي، در ميان دلسوزان و فرهيختگان و مردم فرهنگ دوست جاغوري نگراني هاي جدي و ترس از ناکامي را - مانند انتخابات شوراي ملي دورهي گذشته- به وجود آورده است.

علل تعدّد نامزدها در جاغوري

در نظر عموم مردم، تعدد کانديداها، عامل اصلي شکست انتخابات دورهي گذشته در جاغوري بوده است، اما کمتر به تبيين و علت يابي تعدد کانديداها حرفي زده شده است. در اين مجال به دلايل تعدد کانديداتوري در جاغوري ميپردازم تا راهي باشد براي فهم ناکامي دورهي گذشته و پيشگيري از تکرار تجربهي گذشته؛ در حد توان راهي به سوي آينده بي خطرتري بگشاييم!

1. اعتماد به نفس بالا

به دليل آنکه جاغوري در گذشته از پيشينهي فرهنگي و سياسي خوبي برخوردار بوده؛ اين اعتماد به نفس را در فرزندانش ايجاد کرده است که ميتواند در سرنوشت منطقه، ولايت و کشور مؤثر باشد.

2. احساس مسؤليت

ضريب بالاي اعتماد به نفس و احساس توانايي، نامزدهاي محترم را به سوي احساس مسؤليت در بازي سرنوشت اجتماعي کشانده است.

3. گسست ساختارهاي سنتي و به وجود نیامدن سامانه نو اجتماعی

در جاغوري به دليل رشد چشمگير سواد - در مقايسه با ساير جاها- ساختارهاي سنتي اداره جامعه که بر محور زمين داري و ارباب - رعيتي و يا مراد- مريدي از هم پاشيده و حق نامزدي تنها براي طبقه خاص پنداشته نميشود، پس بسياري از شهروندان داوطلب احراز نقش اجتماعياند. دورهي گذشته نشانه-هاي روشني از گسست ساختار سنتي در جاغوري مشاهده شد، که هيچ کسي از پايگاه صرف سنتي، رأي نياورد. اگر کساني که متعلق به پايگاه سنتي هم بود، به ميزان تواناييهاي فردي و شايستگي و لياقت خودش توجه شد و نه بيشتر! دورهي گذشته اگر چه جاغوري شکست خورد و تلخ بود؛ اما گسست ساختار سنتي جامعه هم گام ارزشمندي بود. اين گام ارزشمند بايد در اين دوره تکميل شود و «خرد جمعي» حاکم شود تا از حقوق اجتماعي جاغوري به شايسته ترين وجه حفاظت شود و پايگاه اجتماعي جاغوري ارتقا يابد.

4. درک نادرست از ابعاد مسؤليت

شوراي ملي جايگاه مهم و برجستهاي در کشور دارد. به دليل دوري چند سدهاي مردم هزاره از مرکز اقتدار کشور، در دورهي دموکراسي- افزون بر زمينههاي روان شناختي مردم جاغور- اشتياق زيادي در اين مردم جهت مشارکت در حاکميت ايجاد کرد، که به تعدد کانديداها منجر شد! مجلس شوراي ملي جايگاه بزرگي است که بايد مهندسي اداره کشور در آن جا صورت ميگيرد و بايد افراد متخصص و با تحصيلات عالي در آن راه يابد؛ اما اين مسايل باعث شد که افراد ناتوان تر هم اشتياق راه يابي را داشته باشد که در نتيجه به ناکامي جاغوري انجاميد.

5. وجود گرايشهاي منطقهاي و دستگي

جاغوري به مناطق و دستههاي زيادي تقسيم ميشود به طور سنتي به چهار دسته تقسيم شده است. ماشاالله نامزدها آن قدر زياد بود و هست که مسايل دستگي قابل طرح نبوده و نيست که قريه، قريه، مطرح است. اگرچه جاغوري تا حد زيادي از ساختار سنتي عبور کرد اما گرايش منطقهاي هم واقعيت انکار ناپذير است.

6. سامانهي انتخابات: قانون گزار مکانيسم احراز سمت رياست جمهوري، مجلس شوراي ملي و شوراي ولايتي را طوري طراحي کرده که حتي سواد داشتن در آن شرط نيست؛ باعث شده است که شهرونداني که شرايط عمومي را در خود ميبينند؛ حق نامزد شدن را براي خود محفوظ ميدارند.

7. غیبت چهرههای طراز اول و شاخص

در انتخابات گذشته شورای ملی و نیز امسال، چهرههای شاخص و طراز اول علمی و متخصص که ضریب اجماع در مورد آنان بیشتر است غایب بزرگ بودهاند. نبود چهره-های شاخص، حضور افراد سطوح پایین تر را تسهیل می-کند.

راهکار برون رفت از بن بست شکست:

درست است که جاغوري بسياري از نشانگرهاي ساختار سنتي اداره جامعه را شکسته است؛ اما به «سامانهي نو اجتماعي» هم دست نيافته است. بيم آن ميرود که از ظرفيت سنتي تصميم سازي و نيز سيستمهاي جديد محروم بماند! از اينجا رانده و از آنجا مانده!

تلاشهايي جهت تقليل کانديداها انجام شده که توفيق کمتري داشته است. همان احساس مسؤليت که کانديداهاي محترم را براي ثبت نام کشانده است؛ همان حس و مسؤوليت تقاضا دارد که براي حفظ و ارتقاي پايگاه جاغوري از کانديداتوري انصراف دهند؛ مانند آن چه که خواهر گرامي و فرهيخته سيما مظفري انجام داد! اين انصراف، نشان بلند نظري و تضمين توفيق تصميم و حضور اجتماعي بعدي خواهد. اين گونه انصراف به منزله پس انداز کردن توفيق بعدي است که کانديداهاي باهوش از زمينه به خوبي بهره خواهند گرفت.

تلاشهاي نجام يافته براي تقليل کانديداهاف اگر چه قابل قدر است، اما از پشت آب رفته دوديدن است. به نظر نگارنده، براي تضمين آينده و شايسته سالاري و حفظ و ارتقاي موقعيت جاغوري، در جاغوري يک سيستم اجتماعي جديد تعريف و اجرا شود که از بسياري از نا به سامانيها جلوگيري خواهد کرد! سخت نگيريد، اين سيستم ساده و ابتدايي است که به سادگي قابل اجرا است؛ اما پيامد خوبي خواهد داشت که علاج واقعه قبل از وقوع خواهد کرد!

در اين سيستم، در هر منطقهي اداري (قريه داري)، «شوراي محلی» به وجود بيايد و در این شورا، از هر ملانشين- که به صورت يک گروه اجتماعي در آمده – يک نفر نماينده، و از معلمان، روحانيت، دانشجويان و دانش آموزان واجد شرايط رأي(مرد و زن)، طبق توافق و صلاحديد نیز نمایندگانی حضور داشته باشد، که هر کس از اين شورا رأي آورد؛ اقدام به نامزدي و کانديداتوري نمايد. اگر چنين سامانهاي در هر منطقه حاکم باشد؛ کسي که در اين شوراي محلي رأي نياورد؛ جرئت نامزدي نخواهد داشت و شکست خود را حتمي خواهد دانست. در انتخابات شوراي ملي، اين مکانيسم در سطح هر دستهي جاغوري اجرا شود

در اين دوره، براي گريز از شکست جمعي، در هر منطقه، چنين شورايي شکل بگيرد و در فرايند راي مخفي هر کدام از نامزدهاي محترم راي بيشتري آورد، نامزد اصلي آن منطقه، معرفي شود و بقيه نامزدها، براي مصالح منطقه اي انصراف اهند؛ در غير اين صورت، مردم به نامزد همگاني و منتخب شوراي منطقهاي رأي دهند.

مترجم سایت